Waarom zijn er mannen?


dreamstime_xs_37696900

Seks tussen mannen en vrouwen is voor wetenschappers een raadsel. Waarom zijn we niet geëvolueerd tot een soort waarin er maar één sekse is, vrouwen, die in staat is tot voortplanting? Het voorkomen van mannen en vrouwen is lastig. Niet alleen moeten die elkaar vinden (en leuk vinden), het betekent ook dat ruwweg de helft van de bevolking geen enkel bestaansrecht heeft, anders dan de andere helft zwanger maken.

Aan de universiteit van het Japanse Kyoto hebben biologen een poging gedaan om die evolutionaire ‘oplossing’ te verklaren. Dat deden ze door trips te bestuderen, insecten die planten aanvreten. In het bijzonder de uientrips (Thrips tabaci). Deze beestjes komen in twee varianten voor. Eentje met alleen vrouwtjes, die zichzelf zwanger kunnen maken, en eentje met mannetjes en vrouwtjes.

Als beide soorten bij elkaar werden gezet op één plant, bleken de trips met twee geslachten meer nageslacht te reproduceren dan de soort met alleen vrouwtjes, waarschijnlijk om dominanter te zijn ten opzichte van de andere soort. Tegelijkertijd werden er in die situatie minder mannetjes geboren.

Dat leert dat mannetjes een soort veiligheidsklep voor de soort zijn. Ze zorgen voor sneller nageslacht dan wanneer vrouwen elkaar of zichzelf zwanger moeten maken, terwijl tegelijk hun eigen aantallen afnemen. Evolutionair is het dus de bedoeling (bij trips althans) dat mannetjes bij concurrentie of stress meerdere vrouwtjes bevruchten om de groep sterk te maken. Omdat mannetjes verder weinig bijdragen aan de groep, zijn het er wel minder.

Schijnbaar werkt het ook bij mensen zo. Bij honger, oorlog en andere stress schiet het percentage meisjes dat wordt geboren omhoog. Zij moeten de soort immers in stand houden. Het betekent wel dat ze later moeten vechten om bedpartners, maar voor de evolutie maakt dat niet uit.

Het Japanse onderzoek is gepubliceerd in Scientific Reports.