Waar komt straling boven Europa vandaan?


straling

Je hebt er niets van gemerkt en het nieuws is aan de meeste media voorbijgegaan. Maar afgelopen maand pikten stralingsmeters in heel Europa ineens een lichte verhoging van de radioactiviteit in de lucht op. Het begon op de Russisch-Noorse grens, wat leidde tot speculaties dat de Russen een ongelukje hadden gehad met een nucleair wapen. Maar ze hebben in alle toonaarden ontkent.

Bovendien werd de straling daarna ook op andere plekken opgepikt. In Frankrijk, Tsjechië, Spanje en Luxemburg. In Nederland is geen verhoging gemeten. Eind januari verdween de lichte verhoging ineens weer net zo plotseling als het was gekomen.

Het gaat om Jodium-131, een onstabiele radioactieve isotoop. Deze komt niet in de natuur voor, maar ontstaat door splijting van de kern van zwaardere elementen, zoals uranium. De niveaus die werden gemeten waren erg laag. Geen moment is de volksgezondheid in gevaar geweest, zegt onder andere de IRSN, de Franse dienst voor kernenergie. Maar dat is ook niet het meest zorgelijke aan dit fenomeen. Erger is dat niemand lijkt te weten waar het vandaan komt.

Op verschillende fora doen uiteraard allerlei samenzweringstheorieën de ronde. Omdat de straling als eerste is opgepikt in noordelijk Noorwegen denken sommige mensen dat er een nucleaire test is gedaan in het Poolgebied, wellicht door de Russen. De Noorse Stralingsautorteit (Statens Straleven) denkt – gezien de intensiteit van de straling op verschillende plekken – dat de oorsprong echter in oostelijk Europa lag, wellicht Polen.

Omdat Jodium 131 onder andere wordt gebruikt bij het maken van kankermedicijnen, is de kans groot dat er ergens in een laboratorium of fabriek iets mis is gegaan. Dat dit incident niet is gemeld aan de autoriteiten, toont aan dat het systeem niet waterdicht is. Daarover mogen we ons als Europeanen best zorgen maken.

De beste hoop om de oorsprong te achterhalen is nu de Amerikaanse luchtmacht. Die vliegt op dit moment met een speciaal vliegtuig over Europa. Aan boord is zeer gevoelige apparatuur om straling te meten. Deze WC-135 Constant Phoenix kan zien waar de straling het hoogste is.