Nieuws

Vulkaan veranderde geschiedenis


Het is vandaag precies 200 jaar geleden dat een vulkaan op het Nederlands-Indische eiland Soembawa de wereld op zijn kop zette. De Tambora barstte in de nacht van 10 op 11 april 1815 uit met een kracht die sindsdien niet meer is waargenomen. In de onmiddellijke omgeving van de vulkaan kwamen tienduizenden mensen om, drie koninkrijkjes werden van de kaart geveegd.

Maar nog dramatischer was wat toen gebeurde. Door de kracht van de eruptie werd vulkanisch materiaal hoog de lucht in geslingerd, Wetenschappers denken wel 43 kilometer hoog. Daar werd die as door krachtige winden meegenomen rond de wereld. Vooral zwaveldeeltjes hielden het zonlicht tegen en zorgden er voor dat twee jaar lang grote delen van de wereld sterk afkoelden.

Uit China, Europa en Amerika komen verhalen over sneeuw in de zomer, hagelstenen zo groot als sinaasappels en onweersbuien die zo heftig waren dat het leek alsof de wereld verging. In stormen op de oceaan vergingen tientallen schepen, oogsten mislukten. Daardoor kwamen grote migratiestromen op gang, zo wordt beschreven in het nieuwe boek De Schaduw van Tambora, dat nu in de winkel ligt.

Maar er kwamen ook goede dingen uit voort. Omdat paarden massaal werden geslacht, vond een Duitser de fiets uit. Honger zorgde voor politieke hervormingen. En de koude jaren leverden ook nog kunst op, de woeste schilderijen van Turner en het boek Frankenstein van Mary Shelley. En het leerde ons dat de mensheid klimaatverandering kan overleven.