Nieuws

Vogelstress in het paradijs


Zangvogels van paradijselijke eilandjes in de Indiase Oceaan helpen elkaar bij het nest. Alleen als ze geen stress hebben.

Al jaren bestuderen biologen van de Rijksuniversiteit Groningen zogeheten seychellenzangers, kleine zangvogels die lijken op de Nederlandse karekiet, levend op een handvol tropische ´Bounty-eilanden´, de Seychellen in de Indische Oceaan. Het onderzoek moet de vogelsoort, die bijna was uitgestorven, helpen beschermen. Interessant aan seychellenzangers is dat bij nesten niet alleen de vader- en moedervogel zijn te vinden, maar ook ´helpers´ die verwant zijn aan het nestpaar. Die werken mee met grootbrengen van nieuwe familieleden, omdat er beperkte plekken zijn voor een eigen nest, blijkt uit onderzoek. Verwanten helpen is dan nog altijd beter dan niets doen. Vrouwtjeshelpers legden soms ook een ei in het nest.

Ook in paradijs is leven hard

Biologe Janske van de Crommenacker vroeg zich in het Seychellen-onderzoek af, waarom er in de buurt van de nesten ook weleens volwassen vogels waren die niets uitvoerden, niet-helpers dus. Van de Crommenacker analyseerde kleine bloedmonsters die uit de poten van de vogels werden genomen nadat zij voor het onderzoek waren gevangen met mistnetten.
Een theorie is, dat dieren die hard werken of veel stress hebben, veel ´vrije radicalen´ (de stoffen uit verbrand vlees of sigarettenrook die ook voor mensen gevaarlijk zijn) in hun bloed hebben.

Niet-helpende vrouwtjes, zo bleek, hadden voorafgaand aan het broedseizoen meer vrije radicalen in hun bloed dan oudervogels en vrouwtjeshelpers. Tijdens en na de nestbouw stegen bij oudervogels en helpers de niveaus vrije radicalen. Na de nestperiode hadden niet-helpende vrouwtjes er minder van. Bij mannetjes werden geen verschillen voor en na het nestelen ontdekt. De conclusie leek dat helpen bij het nest voor vrouwtjes een zware en stressvolle taak is, en daarom alleen vrouwtjes met een goede conditie zich eraan wagen. Over het niet-helpen door mannetjes gaf het onderzoek geen uitsluitsel. Misschien waren ze gewoon lui.

Van de Crommenacker promoveert op haar onderzoek op 11 november in Groningen.

Bron: PloS one, october 2011; Beeld: Flickr.