Vikingen vluchtten niet voor kou


vikingen

Het is een van de grootste raadsels van de Europese geschiedenis: waarom verlieten de Vikingen hun kolonie Groenland? Er was veel tijd en moeite gestoken in het opbouwen van een bloeiende gemeenschap, maar plotseling gingen de Scandinaviërs weer weg. Tot nu toe was de theorie dat een plotselinge omslag van het klimaat er voor zorgde dat Groenland te koud werd. Dat zou de Vikingen hebben verdreven.

Dat klopt niet, zeggen onderzoekers van Columbia University in de Verenigde Staten. Zij analyseerden de hypothese dat de Vikingen arriveerden tijdens een warmere periode in de Middeleeuwen en vertrokken toen het kwik ging dalen bij het begin van een kleine ijstijd. Toen de Vikingen begonnen te koloniseren rond 1000 na Christus was het net zo koud als 400 jaar later bij hun definitieve vertrek uit Groenland, schrijven ze in het tijdschrift Science Advances.

De Amerikanen gebruikten gegevens van gletsjers in de buurt van de Viking nederzettingen om een nauwkeurig beeld van het Groenlandse klimaat in de Middeleeuwen te krijgen. Het was weliswaar soms ietsje warmer dan normaal, maar van aanhoudende warmte was zeker geen sprake aldus de Amerikanen, het klimaat in Groenland was net zo bar als tegenwoordig. Ook de kleine ijstijd die aan het einde van de Middeleeuwen zorgde voor heftige winters in Europa en Amerika, trad in Groenland niet op. De winters zijn daar altijd heftig.

Als het niet de kou was, waarom zijn de Vikingen dan wel vertrokken? Er zijn verschillende theorieën over, geformuleerd door verschillende wetenschappelijke disciplines. Economen denken dat de handel in de hoorns van Groenlandse narwallen is ingestort. Geologen hebben de runderen die de Vikingen meenamen op de korrel, die zouden de vruchtbare grond hebben vertrapt en vervuild, zodat niets kon groeien. Antropologen wijzen op de Inuit, de oorspronkelijke bewoners van het gebied, die zouden vijandiger kunnen zijn geworden tegen de nieuwkomers.

Hoe dan ook, het raadsel blijft bestaan.