Viking was bondgenoot van de kat


kat3

Werp eens een blik op je kat, die op de bank ligt te soezen. Hij of zij is een van de meest succesvolle huisdieren ter wereld, er zijn 75 miljoen meer katten dan honden op onze planeet. In een derde van alle huishoudens in de westerse wereld is een kat aanwezig. Maar we weten verbazingwekkend weinig over de herkomst van dit dier. Ja er zijn kattenmummies gevonden in Egypte. En we kennen afbeeldingen van katten uit het oude China. Maar verder?

Die lacune is nu gevuld door de eerste grote studie naar de genetische geschiedenis van katten, uitgevoerd door een internationaal team. Zij hebben de resultaten bekend gemaakt op een groot internationaal symposium over biomoleculaire archaeologie in de Britse universiteitsstad Oxford.

Resultaat nummer één van de studie is dat moderne katten afkomstig zijn uit een gebied rond Egypte. DNA van kattenmummies komt overeen met genetische informatie die is gevonden in katten uit het Midden-Oosten, noordelijke Afrika, Turkije en Bulgarije. Het lijkt alsof de kat vanuit Egypte, waar het beest als heilig werd beschouwd, aan een opmars richting Europa en Azië begon.

Maar er is sprake van een tweede ‘golf’ van katten-DNA. De verantwoordelijken daarvoor zijn vikingen. Tussen de achtste en elfde eeuw vindt in Europa een explosie plaats van katten met een vergelijkbare genetische opbouw. Overblijfselen van deze katten liggen vooral op plekken waar de vikingen kwamen. Het onderzoeksteam denkt dan ook dat de noormannen katten meenamen om aan boord van hun schepen op muizen te jagen.

Eenmaal op de plek van bestemming, sprongen sommige van deze katten van boord en begonnen een eigen ‘kolonie’. Boeren zullen de muizenjagers ongetwijfeld handig hebben gevonden, waardoor de kat verder domesticeerde. Uiteindelijk kwam daaruit onze huidige kattenpopulatie voort, denken de onderzoekers. Ze moeten hun bevindingen nog publiceren in de wetenschappelijke vakpers voor peer review, dus de conclusies kunnen nog iets veranderen.