Nieuws

Vijf bedrijven domineren wetenschap


De agressieve verkoopmethoden van wetenschappelijke uitgevers veroorzaken steeds meer ontevredenheid onder onderzoekers. Een nieuwe studie toont aan dat er reden is voor deze frustratie: de macht van een handvol grote spelers is overweldigend. Vijf bedrijven publiceren meer dan de helft van alle studies.

Drie jaar geleden begon Timothy Gowers de boycot ‘Cost of Knowledge’. De Britse wiskundige riep wetenschappers op om onderzoek niet meer via Elsevier te publiceren. Het Nederlandse bedrijf is een van de grootste wetenschappelijke uitgevers wereldwijd. Meer dan 15.000 academici ondertekenden het beroep, met inbegrip van onderzoekers van Harvard, Cambridge University en ETH Zürich.

Een nieuwe studie van de Université de Montréal (Canada) toont aan dat deze onvrede terecht is. Gaven de vijf grootste uitgevers in 1973 zo’n 20 procent van alle wetenschappelijk artikelen uit, in 1996 was dat al gegroeid tot 30 procent en in 2006 – door middel van fusies en overnames – al meer dan 50 procent.

Reed Elsevier, Springer (ondertussen, wegens een fusie Springer Nature), Wiley-Blackwell, Taylor & Francis en Sage domineren de markt. Samen verdienen ze enorme bedragen aan wetenschap. In deze branche zijn marges van 40 procent heel normaal, toonden de Canadese onderzoekers aan. Zij spreken van een oligopolie, een concentratie van economische macht.

In dit geval is de concentratie heel bijzonder, omdat het product – wetenschap – de uitgeverij kost niets. Omdat de studies zijn gemaakt door onderzoekers, heeft in de meeste gevallen de belastingbetaler betaald.