Nieuws

Van onschuldige bacterie tot monster


Killerbacteriën (roodgloeiend) in rondwormen (Foto: Alexander Martin)

Het lijkt wel een scène uit een horrofilm: een onschuldig ogende bacterie die opeens een killer wordt en samen met hun rondworm-gastheer insecten van binnenuit opvreet. Wetenschappers weten nu hoe deze plotseling dodelijke transformatie optreedt.

Rondwormen zijn slinkse moordenaars. Het begint al bij hun geboorte. In plaats van netjes te wachten tot ma haar eieren heeft gelegd, kruipen de babywormen er al in haar baarmoeder uit. Terwijl ze uitbreken – en ma daarbij doden – ontvangen ze een lading bacteriën als afscheidscadeau. De kleine bacteriën verschansen zich in de ingewanden van de babywormen en vallen in een onschuldige slaap.

Daarna begint horroscène nummer twee. De babywormen kruipen via de mond, anus of ademporiën in de het lichaam van hun slachtoffer, vaak een mottenlarve. Eenmaal in de ingewanden van de larve kotsen de wormen de bacteriën uit. Maar deze bacteriën zijn nu ineens verre van onschuldig; ze zijn zeven keer zo groot als normaal, geven een spookachtig rood licht af, en produceren dodelijk gifstoffen. Het gevolg: de worm en diens bacteriën leven zich tezamen uit op het lijk van hun slachtoffer.

Biologen wisten lange tijd niet waarom de bacterie zo snel van een onschuldig microbe in een moordmachine kon veranderen. Todd Chich en zijn collega’s hebben nu een verklaring gevonden: een genswitch. Door deze zogenoemde madswitch te blokkeren, wisten ze de dodelijke verandering te voorkomen.

Cich vermoed dat vergelijkbare transformaties ook voorkomen bij infecties in mensen. Zo zou de E.coli-bacterie ook op een bepaald moment van zijn leven op dezelfde manier in de aanvalmodus gaan. De wetenschapper hoopt dan ook dat zijn onderzoek bedraagt aan nieuwe behandelmethoden voor menselijke infectieziekten.

Follow Faqtman on Twitter