Nieuws

Top 2000 vol bijna-plagiaat


De Top 2000, die vanaf eerste kerstdag op Radio 2 te horen is, zit vol bijna-plagiaat. Dat stelt Dicky Gilbers, taalkundige aan de Rijksuniversiteit Groningen en muziekkenner.

Bismillah no... Queen.

‘Artiesten denken dat ze hun werk zelf bedenken, maar in hun jacht op de perfecte song, komen ze allemaal bij dezelfde songstructuren en akkoordenschema’s uit.’ Gilbers ziet interessante parallellen met menselijke taal. ‘Zonder de eenvoudige structuren die aan taal en muziek ten grondslag liggen, kunnen we er geen touw aan vastknopen.’

Bohemian rhapsody , de song van Queen die dit jaar op nummer één staat, is een vreemde eend in de Top 2000. Als je grote groepen mensen laat stemmen op hun favoriete liedje, zoals bij de Top 2000 gebeurt, krijg je een lijst vol liedjes die goed in het gehoor liggen. Liedjes die op vergelijkbare akkoordenschema’s en songstructuur zijn gebaseerd. Complexe songs, zoals het nummer van Queen, zijn volgens Gilbers uitzonderingen op die regel.

Songschrijvers komen steeds maar weer bij dezelfde akkoordenschema’s uit ­– en luisteraars vinden steeds weer dezelfde akkoordenschema’s prettig om naar te luisteren. Dat komt, legt Gilbers uit, doordat sommige tonen nu eenmaal bij elkaar horen.

Muziek en taal vertonen opmerkelijke overeenkomsten, legt Gilbers uit. ‘Wil je er ook maar íets van begrijpen, dan moet je er op eenzelfde manier structuren in ontdekken als in muziek. Zoals elke luisteraar onbewust aanvoelt wat het belangrijkste akkoord in een muziekstuk is, zo voelt de taalgebruiker aan wat de belangrijkste klank in een lettergreep of een woord is.’

In de jacht op de perfecte song, komen artiesten dus keer op keer op dezelfde akkoordenschema’s uit. Geen wonder dus, dat de Top 2000 talloze gevallen van (bijna-)plagiaat bevat. Nummer drie in de lijst, Child in time van Deep Purple, is rechtstreeks gekopieerd van Bombay calling van It’s a beautiful day, een vergeten band. Zie (en hoor vooral) de video’s op deze pagina.

De bandleden van Deep Purple hebben het aanvankelijk ontkend, maar de diefstal is onmiskenbaar. Nummer twee van dit jaar, Hotel California van de Eagles, lijkt als twee druppels water op We used to know van Jethro Tull. Maar omdat het akkoordenschema zó voor de hand liggend is, kun je toch moeilijk van plagiaat spreken.

Follow Faqtman on Twitter