Nieuws

toekomst niet te voorspellen


Een professor baarde in 2010 opzien door te bewijzen dat mensen de toekomst kunnen voorspellen. Hij heeft geen gelijk gekregen.

Het is niet iedere dag dat een serieuze wetenschapper van een gerenommeerde universiteit in een wetenschappelijk vakblad schrijft dat het mogelijk is om in de toekomst te kijken. Toch is dat precies wat eind 2010 gebeurde. Daryl Bem, emeritus professor in de psychologie aan Cornell University in de Verenigde Staten schreef in het blad Science dat hij een succesvol experiment had uitgevoerd waarbij mensen de toekomst wisten te voorspellen.

De toekomst voorspellen moet je overlaten aan mensen die er verstand van hebben, de makers van Chinese gelukskoekjes. © Knostpix | Dreamstime.com

Bem deed een test waarbij hij een groep studenten gedurende vijf minuten een lijst met woorden liet zien. Daarna werd die lijst weggehaald. De studenten moesten zich vervolgens zo veel mogelijk van die woorden herinneren en opschrijven. Daarna werd er met sommige van de woorden op de lijst een oefening gedaan.

Bem beweerde dat studenten de woorden waarmee deze oefening werd gedaan, vaker opschreven in de test. Let wel: de oefening was nà de test. Met andere woorden, de studenten werden op de één of andere manier tijdens de test beïnvloed door de woorden die ze later ging oefenen. Ze konden dus de toekomst voorspellen.

Er was gelijk veel kritiek op de test. Onder meer door onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam, die zeiden dat Bem geen goede statistische modellen gebruikte.

En nu is zijn onderzoek definitief ontkracht. Drie Britse Hoogleraren hebben op drie verschillende universiteiten de proef opnieuw gedaan. Volgens hen weten proefpersonen de test niet beter te maken omdat ze in de toekomst kunnen kijken. De mensen die de test maakten, scoorden rond het statistisch gemiddelde, of ze na de test met woorden oefenden of niet.

De drie onderzoekers die het nieuwe experiment deden hadden moeite om het gepubliceerd te krijgen. Wetenschappelijke vakbladen vinden het niet ‘sexy’ om een herhaling van een experiment af te drukken. Uiteindelijk nam het vakblad Plos one het artikel toch aan.

Follow Faqtman on Twitter