Nieuws

‘Tik’ en ‘pal’ eerste woorden


Minstens 50.000 jaar geleden is de mensheid begonnen te spreken. Wat waren de eerste woorden die uit onze mond kwamen?

Waarschijnlijk klonken twee daarvan als ‘tik’ en ‘pal’. Dat beweert de Amerikaanse taalwetenschapper Merritt Ruhlen in een interview met de Duitse televisiezender NTV. Ruhlen gelooft in een ‘oertaal’ waarvan alle andere talen zijn afgeleid.

Sinds de mensheid is begonnen met praten, zijn we niet meer opgehouden.

De oertaal-theorie is niet nieuw. Al in de 19e eeuw kwamen taalwetenschappers tot de ontdekking dat talen kunnen worden ingedeeld in families. Het Nederlands hoort, net als Duits en Deens, bij de Germaanse tak van de familie. De Germaanse tak is weer een lid van de Indo-Europese familie van talen, net als de Slavische en de Romaanse tak.

Als alle talen zo aan elkaar verwant zijn, is er dan ook een oer-overgrootvader of -moeder? Volgens Ruhlen wel. Hij bestudeerde duizenden talen om gemeenschappelijke woorden te vinden en kwam bij tik en pal.

Tik betekent in talen rond de wereld ‘vinger’ of ‘één'; pal betekent ‘twee’ in talen van Afrika tot Australië. Ruhlen denkt dat de grote verspreiding van deze woorden (en hun betekenissen) betekent dat ze uit een oertaal afkomstig moeten zijn. Omdat de mensheid 50.000 jaar geleden uit Afrika weg begon te trekken, vermoedt Ruhlen dat deze taal toen al moet hebben bestaan.

Merritt Ruhlen is directeur van het Santa Fe programma dat de evolutie van de menselijke spraak bestudeert.

Het geheim van ‘plik’
Een van de oudste woorden in onze taal is het achtervoegsel ‘plex’. Het komt van het Indo-Europese woord plik. Dat woord komt al voor in Mesopotamië (het huidige Irak) in 6000 voor Christus. Het betekent ‘vouw’. Stof die vele keren wordt gevouwen, is ‘kom-plik’, de oorsprong van ons woord complex. Hiervan stamt ook het Germaanse woord ‘ingewikkeld’ af: door de stof veel te wikkelen (vouwen) zie je niet meer of er bijvoorbeeld gaten in zitten.

Follow Faqtman on Twitter