Stroomstoot maakt mensen eerlijker


dobbelsteen

De inspecteur van politie buigt zich over de verdachte heen. Hij vraagt het nog één keer. Heeft hij zijn vrouw vermoord of niet? Vlak voor de verdachte antwoord kan geven, krijgt hij een stroomstoot op een deel van zijn hersens. Het hoge woord komt eruit, ja, hij heeft het gedaan.

Wellicht is dit scenario over een tijdje heel normaal op politiebureaus in Nederland. Wetenschappers hebben namelijk ontdekt dat je met stroom op de hersens mensen veel eerlijker kunt maken. Aan de Universiteit van Zürich in Zwitserland werd een experiment gedaan met proefpersonen die een dobbelspelletje moesten doen.

Daarmee konden ze 300 euro winnen. Het enige wat ze moesten doen was met dobbelstenen gooien. Daarop moest een getal verschijnen dat ook op een papiertje stond. Hoe dichter de proefpersonen bij dat getal zaten, hoe meer geld ze konden winnen. Alleen – belangrijk detail – ze mochten zelf intoetsen hoeveel ze hadden gegooid in de computer die de stand bijhield. Alle proefpersonen waanden zich onbespied.

Op hun hoofd hadden alle deelnemers een kap met elektroden. Bij een derde werd op die kap een lichte gelijkstroom gezet in het gebied van de prefrontale cortex, het deel van de hersens waar beslissingen worden genomen.

Uiteraard wisten de wetenschappers die het experiment hadden opgezet wel degelijk wat iemand gooide met de dobbelsteen, er hingen verborgen camera’s in het lab. Zo konden ze zien wie loog bij het intoetsen van de score om meer geld te verdienen. De mensen die onmerkbaar een kleine stroomstoot kregen, hadden 60 procent minder dan de andere deelnemers de neiging om daarbij te liegen.

Waarom het zo werkt, weten de wetenschappers nog niet. Ze denken niet dat de stroom onze algehele moraliteit verandert. Waarschijnlijker is het, dat voor liegen meer hersenkracht nodig is en de stroom daarbij stoort. Snoeiharde leugenaars, die vrijwel al hun worpen mooier maakten dan ze waren, leken bovendien ongestoord door de stroom. Zij logen met en zonder even hard.

(Pnas)