Straling supernova bereikt aarde


maxresdefault

Een nieuw gepubliceerd onderzoek beschrijft kleine stukjes radioactief stof dat neerkomt op aarde. De minuscule deeltjes zijn miljoenen jaren oud en afkomstig van supernova’s, de machtige explosies waarin stervende sterren hun einde vinden.

De extreem kleine deeltjes zijn alleen waarneembaar door de ‘Cosmic Ray Isotope Spectrometer’ aan boord van een NASA-observatorium in de ruimte. Het instrument analyseert de geladen deeltjes die supernova’s de ruimte in slingeren met een snelheid die bijna even groot is als de snelheid van het licht.

Terwijl licht in een rechte lijn het universum doorkruist, zijn deze deeltjes gevoelig voor magnetische velden, zodat hun baan onvoorspelbaar wordt. Het is daardoor moeilijk vast te stellen waar ze precies vandaan komen. Maar door metingen van de spectrometer in de ruimte van maar liefst zeventien jaar te analyseren, zijn wetenschappers er nu achter. Ze vonden vijftien atomische kernen van 60Fe, een zeldzame radioactieve vorm van ijzer. Hoewel het er maar een paar zijn, kunnen de onderzoekers belangrijke vragen ermee beantwoorden zoals waar en wanneer een supernova moet hebben plaatgevonden, en of dat invloed heeft gehad op aarde.

Dat we ijzer-60 zien, betekent dat de deeltjes afkomstig moeten zijn van een relatief recente en nabije supernova, aldus de astronomen. IJzer-60 is namelijk een isotoop dat niet op aarde wordt gemaakt; het komt alleen voor in stervende sterren. Omdat de deeltjes radioactief zijn, kan worden vastgesteld hoe oud de deeltjes zijn. Niet zo oud dus, wat betekent dat onze voorvaderen het grote vuurwerk aan de hemel waarschijnlijk nog hebben meegemaakt. Het moet een flink spektakel zijn geweest, dat een paar weken duurde en net zo helder was als de maan.

Eerder deze maand ontdekte een ander onderzoeksteam al dat er minuscule deeltjes ijzer-60 op de bodem van alle grote oceanen op aarde. Zij wezen als bron aan een sterexplosie die moet hebben plaatsgevonden op 325 lichtjaar van de aarde. Nieuw onderzoek moet nu gaan uitwijzen of die regen van radioactieve deeltjes invloed heeft gehad op aarde en op de temperatuur hier.