Stoelriemen vast: turbulentie wordt erger


turbulentie

De gezagvoerder heeft de verlichting van het bordje stoelriemen vast aangedaan… Die zin zullen vliegtuigpassagiers de komende jaren meer gaan horen, beweren wetenschappers van de Britse University of Reading. Ze onderzochten onrust in de lucht en kwamen tot de conclusie dat turbulentie is toegenomen de afgelopen veertig jaar.

En het zal alleen maar erger worden, zo schrijven ze in Nature.

Schuld daaraan is het toenemen van zogenoemde windschering, dat zijn luchtstromen die een verticale beweging maken. Vaak komen die voor op grote hoogte, dus midden in de vlucht. Passagiers kennen dergelijke winden omdat ze het gevoel krijgen dat het vliegtuig eventjes in vrije val is. In werkelijkheid daalt een vlucht dan kortstondig een paar meter.

De onderzoekers keken naar atmosferische omstandigheden sinds 1979 en zagen dat vooral die valwinden de afgelopen decennia zijn toegenomen. Dat komt omdat de temperatuurverschillen in de atmosfeer groter zijn geworden. Dat komt door het opwarmende klimaat. Sinds 1975 is de atmosfeer gemiddeld 0,2 graden warmer geworden per tien jaar. Dat lijkt niet veel, maar dergelijke gemiddeldes maskeren grotere uitschieters, die ook vaker voorkomen.

Het is juist tijdens die uitschieters dat de temperatuurverschillen toenemen en er meer verticale luchtstromen ontstaan. Zit je dan in de lucht, bestel dan liever geen hete koffie. Sinds 1979 is het aantal verticale winden met 15 procent toegenomen en tenzij de opwarming van de aarde stopt, zal dat oplopen tot 30 procent of mogelijk nog meer. Vooral helder weer turbulentie zal vaker voorkomen, aldus de klimatologen uit Reading.

Turbulentie is over het algemeen niet gevaarlijk, overigens. Moderne toestellen kunnen de zwaarste turbulentie aan, de vleugels breken niet af door wat gerommel. Oncomfortabel is het wel en als passagiers en bemanning niet met stoelriemen vastzitten, kunnen ze botten breken.