Nieuws

Stenengooiende chimp slimmer dan ooit


Santino maakt zich op voor een partijtje stenengooien (Foto: Tomas Persson/PLoS ONE)

De chimpansee Santino maakte drie jaar geleden faam door dierentuinbezoekers met stenen en andere projectielen te bekogelen. De inwoner van de Zweedse Furuvik-dierentuin verzamelde in de vroege ochtend steentjes, stapelde ze netjes op en gooide ze richting bezoekers. Het gedrag van Santino vormde voor veel wetenschappers hét bewijs dat chimpansees net als mensen vooruit konden plannen. Maar sommigen waren niet overtuigd. Het zou tenslotte ook gewoon kunnen gaan om herhaling van een eerder aangeleerd patroon.

Een nieuwe studie in PLoS ONE wijst op Santino’s nieuwste truc: het verstoppen van zijn projectielen. De primatologen Mathias Osvath en Elin Karvonen van de Lund University (Zweden) kwamen daar achter door het gedrag van de chimpansee in de zomer van 2010 te bestuderen. Een groepje dierentuinbezoekers kwam op een dag onder leiding van een gids dicht bij het hek om Santino’s eilandje. Zoals altijd begon de aap te krijsen, op twee benen te staan en hield hij stevig twee stenen in zijn vuisten geklemd. Maar voordat hij de kans had ze te gooien, deinsden de bezoekers terug. Er volgden nog drie toenaderingspogingen, met hetzelfde resultaat.

Drie uur later kwam het groepje bezoekers opnieuw bij Santino. Dit keer reageerde de chimpansee niet agressief, maar bekeek in plaats daarvan nonchalant een vergaarde appel. Toen de aap tijdens zijn wandeling dicht bij de bezoekers kwam, bekogelde hij ze alsnog met steentjes (niemand raakte gewond); blijkbaar had hij de stenen verstopt.

Een dag later bleek Santino nog slimmer. Hij haalde een berg hooi tevoorschijn en verstopte daar zijn projectielen in, om ze later in het geniep richting niet oplettende bezoekers te slingeren. Osvath en Karvonen vonden in totaal 35 stenen en andere objecten in bergen hooi en andere schuilplekken van de verblijfplaats van de aap gedurende die zomer. Zij trekken de conclusie dat het absoluut niet anders kan dat Santino met voorbedachten rade de objecten verzamelde, verstopte en op de meest onverwachte momenten naar het publiek gooide.

Maar sommige wetenschappers willen er zelfs met de nieuwe studie nog steeds niet aan dat de chimpansee vooruit kan plannen. Want wie zegt dat Santino de hooi tevoorschijn haalde om er zijn stenen in te verstoppen? Ach, sommige onderzoekers overtuig je blijbaar nooit…

Follow Faqtman on Twitter