Nieuws

Spitssnuitdolfijn strandt door onderwatergeluid


Bewezen: massale strandingen van spitssnuitdolfijnen kunnen liggen aan het onderwatergeluid van militaire oefeningen.

Al langer werd vermoed dat massa-strandingen van walvissen als spitssnuitdolfijnen, grijze dolfijnen, grienden en butskoppen te maken hebben met door mensen gemaakte onderwatergeluiden. Met name marine-oefeningen met sonar-apparatuur om onderzeeërs op te sporen, die krachtige geluidspulsen afgeven, leken de boosdoener.

Juist de genoemde walvissoorten maken buitengewoon diepe en lange duiken (dieper dan 1 km, soms anderhalf uur) en lijken daarbij erg afhankelijk van de ´sonar´- geluiden die zij zelf uitstoten om prooien te vinden en vijanden te ontwijken. In 2008 werden zelfs in de V.S. rechtszaken gevoerd om zulke marine-oefeningen te verbieden. Die mislukten omdat niet bewezen kon worden dat walvissen last hadden.

Gestrande spitssnuitdolfijn (Cuvier´s spitssnuitdolfijn)

Dat bewijs is er nu wel. Spitssnuitdolfijnen van De Blainville (een soort die heel soms in Nederland aanspoelt, zie hier) vertrekken actief uit een zeegebied waar sonar-oefeningen worden gehouden, en keren pas terug wanneer het geluid is gestopt. Ook onderbreken de walvissen diepe voedselduiken in reactie op sonargeluid.

De onderzoekers gebruikten een meetopstelling van de Amerikaanse marine, waarin tientallen gevoelige onderwatermicrofoons (hydrofoons) het onderwatergeluid in een oefengebied bij de Bahama’s beluisteren. De hydrofoons registreerden ook de sonar-klikken van soms wel vijfentwintig spitssnuitdolfijnen. Zo gauw marine-oefeningen startten, werden er geen walvissengeluiden meer opgevangen middenin het oefengebied, maar alleen aan de rand. Na de oefening waren binnen 2-3 dagen weer volop klikgeluiden in het midden te horen.

Een aantal spitssnuitdolfijnen werd met een zender uitgerust. Één dier zwom bijna twintig kilometer verder weg toen de oefeningen begonnen. Twee dieren werden gevolgd terwijl zij een duik maakten en nu de onderzoekers sonar-geluid, klikgeluiden van een orka, of willekeurige ruis in het water lieten klinken.

Zowel in reactie op het sonar-geluid als dat van een orka braken de spitssnuitdolfijnen hun duik af, en stegen langzaam schuin naar het zeeoppervlak op, in een richting zoveel mogelijk van de geluidsbron af.

Bron: Plos ONE, maart, 6/3 p. 1-15. Beeld: Flickr, fiat luxe