Spinnen vliegen dankzij elektrische draadjes uit hun kont


Voor het eerst is aangetoond dat spinnen kunnen vliegen dankzij elektriciteit.

De eerste die ontdekte dat spinnen konden vliegen, was de beroemde bioloog Charles Darwin. Hij verbaasde zich over spinnen die landden op zijn schip, de HMS Beagle nadat ze enorme afstanden over zee overbrugden. Hij noteerde in zijn logboek dat sommige aëronautische spinnen minstens 100 kilometer afgelegd moesten hebben. Hij vond het onbegrijpelijk dat de kleine insecten, die hij zag op beide halfronden, zulke vluchten konden maken.

Kleine spinnen kunnen vliegen door hun achterste in de lucht te steken en draadjes van zijde te maken. De spinnen staan bekend als de ‘ballooning spiders’, omdat ze aan een draadje in de lucht hangen. De meeste wetenschappers gingen ervan uit dat de spinnen gewoon zeilden op de wind, als een paraglider. Maar in het afgelopen decennium kwamen er steeds meer twijfels over de windkracht-theorie. Dat idee bood namelijk geen verklaring voor observaties van spinnen die snel opstijgen, ook als er te weinig wind is om ze een paar meter omhoog te blazen, laat staan een paarduizend kilometer. De dieren kunnen ook grote hoogten bereiken: soms wel vijf kilometer, wat erg moeilijk zou zijn met alleen luchtstromen.

Nieuw onderzoek laat zien dat de vluchten grotendeels gedreven worden door elektriciteit. Darwin vermoedde al dat elektriciteit er iets mee te maken zou kunnen hebben. Hij merkte dat de zijden draadjes uit het achterste van de spin elkaar leken af te stoten met elektrostatische kracht.
In 2013 rekende een natuurkundige van de universiteit van Hawaii al uit dat het in theorie mogelijk was dat spinnen genoeg statische elektriciteit opwekken met hun zijde om zichzelf voort te bewegen. De Britse wetenschappers hebben nu voor het eerst aangetoond dat het in de praktijk inderdaad zo werkt.

Ze plaatsten spinnen in een elektrisch veld met een lading gelijk aan die van de aardse atmosfeer, zodat ze konden observeren wat de invloed zou zijn op de vlucht van een spin. De spinnen stegen op als er een elektrisch veld werd opgewekt, en daalden als het werd uitgezet.

Volgend onderzoek moet uitwijzen of het net zo werkt bij andere ballooning insecten zoals rupsen en spintmijten, die ook enorme reizen maken en zich over de hele wereld hebben verspreid.