Slijmzwammen kunnen leren


Heksenboter_-_Fuligo_septica

Slijmzwammen zijn eencellige organismen. Ze hebben geen centraal brein, zitten helemaal onderaan de voedselketen, maar toch lijken ze intelligent. Ze op een heel ingenieuze manier ergens naar toe groeien en zelfs een doolhof oplossen. Onderzoekers hebben nu vastgesteld dat slijmzwammen zelfs kunnen leren.

De Franse wetenschappers onderzochten of slijmzwammen kunnen leren hoe ze om moeten omgaan met kinine en caffeïne, twee substanties die slijmzwammen normaal proberen te ontwijken. De onderzoekers bouwden twee bruggen van gelatine en verwerkten kinine in de ene en caffeïne in de andere brug. Om bij voedsel aan de overkant te kunnen komen, moesten de slijmzwammen de brug oversteken.

Aanvankelijk weerhielden de bruggen de slijmzwammen ervan over te steken. Maar na uiteindelijk, na een paar uur, staken ze toch over om het eten op te halen. Bij volgende proeven staken ze veel sneller over. Als er weer bruggen werden neergelegd zonder de vervelende stoffen, gingen de slijmzwammen weer over op het eerdere gedrag en staken over zonder aarzeling.

De slijmzwammen laten daarmee gewenning zien, een vorm van leren die anders is dan gewoon reageren met zintuigen. Om iets als leren te beschouwen, moeten ten minste drie stappen zijn: een gedragsverandering ten opzichte van de stimulus, een herinnering daaraan en toekomstige gedragsverandering op basis van die herinnering. Weer kunnen teruggaan naar het oudere gedrag is echter ook belangrijk, aldus de auteurs. Het onderzoek maakt het waarschijnlijk dat kunnen leren eerder kwam dan de ontwikkeling van zenuwstelsels en hersenen. Hoe een eencellig organisme als slijmzwammen kunnen leren zonder brein is nog onduidelijk. Mogelijk slaan ze herinneringen op in genen in hun cellen.