Nieuws

Ruimtereizen razend slecht


Astronauten die te lang in de ruimte blijven, kunnen blijvende hersenschade oplopen. Slecht nieuws voor de ruimtevaart.

André Kuipers speelt momenteel met zijn gezondheid. De Nederlandse astronaut vloog op 21 december naar het ruimtestation ISS. Daar zal hij vijf maanden blijven. Mogelijk gaat dat iets met zijn hersens doen. Een lang verblijf in gewichtloze toestand kan namelijk leiden tot veranderingen in het oog en de hersenen in astronauten.

Dat is het resultaat van een studie onder 27 astronauten, die gemiddeld 108 dagen aan boord van het internationale ruimtestation (ISS) of de Space Shuttle waren. Het onderzoek werd uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit van Texas in Houston.

Valeriy Polyakov kijkt uit het raam van ruimtestation Mir. Hij is de recordhouder in de ruimte verblijven, met 437 dagen. Hij kijkt hier naar de dokkende shuttle.

Langdurig blootstelling aan gewichtsloosheid kan leiden tot toenemende intracraniale tensie, oftewel de druk in de hersenpan. Dit probleem zorgt voor overgewicht bij vrouwen en eventueel schade de oogzenuw bij beide seksen.

De ruimte is geen fijne plek voor mensen. Eerder was al ontdekt dat verblijf in de ruimte de dichtheid van botten en spiermassa afnemen. Nu hebben onderzoekers de hersenen en de ogen van astronauten met MRI-scans onderzocht. Zij ontdekten vooral beschadigingen bij astronauten die meer dan dertig dagen in zero gravity hadden doorgebracht. Bij al deze astronauten was de achterkant van de oogbol afgevlakt door druk in de hersens. Bij elke zevende astronaut was de oogzenuw ingedrukt.

Ook verontrustend: elf procent van de astronauten vertoonde wijzigingen in de vorm van de hypofyse, dat is het deel van de hersens waar hormonen worden aangemaakt en opgeslagen. Dat zou de gewichtstoename van vrouwen kunnen verklaren. Het betekent dat tijdens langere ruimtereizen astronauten wellicht andere persoonlijkheden ontwikkelen.

Nasa heeft de studie in ontvangst genomen en gaat zich beraden op een vervolgstudie. Als we mensen naar Mars willen sturen, lijkt dat geen overbodige luxe.

Follow Faqtman on Twitter