Roostert de zon de aarde?


noorderlicht

We hebben de zon nodig om op aarde te kunnen leven. Maar af en toe laat onze ster zich van een gevaarlijke kant zien. Dat steekt er een zogenoemde zonnewind op, een stroom van geladen deeltjes die ontsnapt van het oppervlak van onze warmtebron. Als die wind de aarde raakt, zien we dat als noorder- of zuiderlicht. Maar het is soms ook merkbaar omdat sommige communicatiemiddelen worden gestoord.

Toch zijn onze zonnewinden lichte briesjes, vergeleken bij wat andere sterren produceren. Hun zonnewinden zijn duizenden keren sterker dan wat onze ster op de aarde afvuurt. Als een dergelijke zonnewind de aarde zou raken, zou dat het einde van het leven hier kunnen betekenen. Dergelijke superwinden komen gelukkig vooral voor op sterren met een veel sterker magnetisch veld dan onze zon heeft.

Dus zijn we veilig? Nee, niet helemaal, zeggen onderzoekers van de Deense universiteit van Aarhus. Zij ontdekten dat 10 procent van de superzonnewinden worden geproduceerd op sterren die te vergelijken zijn met onze zon. Dat gebeurt niet vaak, schrijven de astronomen in Nature Communications, maar eens in het millennium kan een ster als onze zon uit zijn slof schieten en een gigantische hoeveelheid geladen deeltjes uitbraken.

Sterker nog, in de geschiedenis is dat waarschijnlijk al gebeurd bij onze zon. In de jaarringen van bomen zijn rond de ring van het jaar 775 bovengemiddeld veel radioactieve isotopen te vinden, een teken dat er dat jaar een buitengewoon grote zonnewind was. Die was nog steeds niet zo krachtig als wat op andere zonnen is waargenomen, de Denen spreken over een ‘kleine grote’ zonnewind.

Ook in 1859 is de aarde geraakt door een flinke zonnewind. Tot in Cuba werd het noorderlicht waargenomen en telegraaflijnen (een nieuwe uitvinding) gloeiden op. Als iets dergelijks nu zou gebeuren, dan kon dat grote effecten hebben op onze communicatie.