Rood knipperlicht bij zwart gat


cygnus zwart gat

Een zwart gat in het sterrenbeeld Cygnus maakte afgelopen zomer een van de krachtigste uitbarstingen in de afgelopen decennia mee. Tijdens het hoogtepunt van die uitbarsting was een serie mysterieuze rode lichtflitsen te zien. Elk van deze flitsen was zo helder als duizend zonnen, maar duurde slechts een paar fracties van een seconde. Wat dit kosmische knipperlampje veroorzaakte, is onduidelijk.

Het bijna 800 lichtjaren van ons verwijderde zwarte gat V404 Cygni is meestal vrij onopvallend. Het heeft slechts de massa van twaalf zonnen en is omgeven door een eveneens vrij kleine, stervende ster. Maar in de zomer van 2015 werd het systeem plotseling actief. Astronomen namen een geweldige uitbarsting waar. Daarbij werd hoog-energetische straling het heelal in geslingerd in meerdere golflengtes gelijk – een uiterst zeldzame gebeurtenis bij een zwart gat.

Maar er kwam ook rood knipperend licht vrij, ontdekte de Universiteit van Southampton (GB). Deze flitsen werden opgevangen door de multispectrale Ultrasnelle Herschel Telescoop in La Palma op de Canarische Eilanden. Omdat sommige van deze rode flitsen korter duurde dan 1/40e van een seconde, waren ze heel moeilijk waar te nemen. Alleen de high-speed camera van de telescoop registreerde de ‘bliksem’.

Hoe de flitsen zijn ontstaan, is onbekend, schrijven de astronomen in het blad Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Ze hebben wel waargenomen dat het zwarte gat de flitsen vooral uitzend als het meer materiaal naar binnen zuigt dan het aankan. Wellicht zijn het kernexplosies van materiaal dat erg dicht op elkaar wordt gepropt terwijl het over de rand van het zwarte gat gaat naar de oneindige dichtheid daarbinnen.