Nieuws

Roken beschadigt Y-chromosoom


Het Y-chromosoom is een merkwaardig ding. In de loop van de evolutie is 90 procent van de genetische informatie die er in is opgeslagen verloren gegaan. Sommigen hebben daaruit de conclusie getrokken dat mannen langzaam aan het verdwijnen zijn, omdat het om een geslachtsspecifiek mannelijk chromosoom gaat.

Wetenschappers doen die verhalen af als onzin, juist de geslachtsinformatie is stabiel verankerd op het chromosoom. Maar ze hebben nu wel een andere bedreiging voor het mannelijke gen gevonden. Aan de universiteit van Uppsala (Zweden) is ontdekt dat roken nog meer genetische informatie van het Y-chromosoom wist. Daardoor kunnen mensen bevattelijker worden voor bepaalde ziektes.

Uit eerdere studies blijkt dat mannen met van nature minder informatie op hun chromosoom gemiddeld vijf jaar korter leven. Ze zijn bevattelijker voor een aantal soorten kanker en hebben vaker afwijkende bloedwaardes. Wie gaat roken, beschadigt kunstmatig het chromosoom en staat bloot aan dezelfde risico’s. Nog een reden om te stoppen.

Het verlies van chromosomen is onder rokers vier tot vijf keer zo hoog, ontdekten de Zweden. Hoe meer iemand rookt, hoe sterker de aantasting van de genetische informatie. Bij mannen die stoppen, herstellen de chromosomen. Hoe dat precies werkt, is nog niet duidelijk. Ook niet of het verlies van genetische informatie direct tot kanker leidt, of dat het één een neveneffect van het ander is.

De Zweedse studie is verschenen in Science.