Nieuws

Rinjani zorgde voor zomerloos jaar


De Indonesische vulkaan Rinjani (foto) is verantwoordelijk voor de slechte zomer van 1258 en de indirect daaruit vloeiende honger-epidemie in Europa. Dat een vulkaan zorgde voor het ongewoon belabberde weer van dat jaar, was al bekend. Alleen welke, daarover waren de geleerden het niet eens. El Chichón in Mexico, de Fentale in Ethiopië en de Quilotoa in Ecuador werden eerder genoemd.

Maar het is dus de Rinjani, op het Indonesische eiland Lombok. As van de Rinjani is door Franse onderzoekers vergeleken met as dat in Groenlands ijs is gevonden in een laag uit 1258 en het blijkt van dezelfde bron te zijn. Bovendien bewijzen eeuwenoude verhalen, geschreven op palmbladeren, dat er rond 1257 een gewelddadige uitbarsting van de Rinjani was.

Volgens deze Indonesische sagen is de hoofdstad Pamatan van het koninkrijk Lombok bij de uitbarsting geheel verwoest. Grote delen van Lombok en Bali waren na de uitbarsting onbewoonbaar. De zwavel van de uitbarsting bereikte een jaar later Europa en zorgde voor slecht weer en daarmee misoogsten en hongersnood.

Daarmee lijkt het verhaal van de Rinjani op dat van de vulkaan Tambora, die in 1815 uitbarstte en in 1816 wereldwijd zorgde voor een ‘jaar zonder zomer’. Tambora ligt op het eiland Sumbawa, nog geen 40 kilometer van de Rinjani. Beide vulkanen zijn in het verleden wel eens gelijktijdig uitgebarsten.

Het onderzoek staat in het vakblad PNAS.