Nieuws

Reuzenwesp zoemt mogelijk op zonne-energie


Alsof de oriëntaalse hoornaar niet buitenissig genoeg is. De wespensoort uit het Midden-Oosten en delen van Zuid-Europa komt af op de vleesgeuren van barbecues. Zonder uitzondering jaagt hij met zijn lichaamslengte tot drieënhalf centimeter mensen de stuipen op het lijf.

Zou de hoornaar op zonne-energie draaien?

Een groep Israëlische onderzoekers die al langer nauwkeurig allerlei natuurkundige eigenschappen van het buitenskelet (de ´huid´) van hoornaars bestudeert, is nu op iets heel intrigerends gestuit. In het buitenskelet van de insecten zijn oppervlaktestructuren op nanoschaal te vinden die lichtenergie absorberen, ontdekten de biofysici.

Bruingekleurde banden, vooral op het achterlijf van de hoornaar, laten parallelle microscopische groefjes zien die sterk lijken op de parallelle spleten van de diffractieroosters die natuurkundigen gebruiken om licht in een bepaalde richting te bundelen. Gele banden in de insectenhuid bevatten dicht op elkaar gepakte tonvormige korrels met het pigment xanthopterine.

De speciale structuren, stellen de ontdekkers, zouden weleens verband kunnen houden met het opvallende gedrag van oriëntaalse hoornaars. Anders dan welke andere wespensoort ook, zijn hoornaars verreweg het actiefst wanneer de zonnestraling het grootst is. Wellicht, zo luidt de hypothese, oogsten de bijzondere wespen zonne-energie om die extra activiteit mogelijk te maken.

Met verfijnde optische apparatuur werd achterhaald dat hoornaar-buitenskelet inderdaad opvallend veel meer licht absorbeert dan wanneer het oppervlak glad zou zijn. Een wiskundig model bevestigde dat de insectenhuid werkt als een lichtval.

Van xanthopterine wordt vermoed dat het als licht-antenne fungeert in de fotosynthese, het proces waarmee planten energie uit zonlicht halen. De onderzoekers voorzagen daarom een eenvoudige zonnecel van het gele pigment, waarop het rendement flink steeg.

Of hoornaars ook daadwerkelijk lopen op zonne-energie is een onderwerp voor verdere studie, besluiten de Israëlische biofysici – maar een deel van de hardware hebben ze al.

Het volledige onderzoek is hier te vinden. (Foto: Dreamstime)