Reuzengolven boven Zuidpool


ross-plateau

Vorig jaar deden klimatologen een vreemde ontdekking boven de Zuidpool. Op 30 tot 115 kilometer hoogte komen daar reusachtige luchtgolven voor. Ze zijn ongeveer 20 kilometer hoog en duren tussen de twee en tien uur. Waar de golven vandaan komen, of hoe ze ontstaan, was een raadsel. Maar dat is nu opgelost.

De golven ontstaan boven het Ross-ijsplateau, de dikste ijslaag ter wereld. Dit pak ijs rijst recht uit de golven van de Poolzee omhoog (op de foto rechts) en beslaat ongeveer 487.000 km² – ongeveer net zo’n oppervlak als Frankrijk. Onderzoekers van de University of Colorado hebben ontdekt dat de grote plak ijs niet stil ligt, zoals te verwachten valt bij een dergelijk enorm oppervlak, maar beweegt door de kracht van de golven eronder.

Vervolgens werkt het als een membraan van een luidspreker, het geeft de bewegingen door aan de lucht boven het ijs. Dat begint in machtige volumes te bewegen. Door de frequentie van de beweging, worden de golven steeds groter en gaan ze steeds hoger, net als twee golven op zee die elkaar versterken. Zelfs een zeegolf van 10 centimeter kan de lucht al in beweging zetten. Het is dat het menselijk oor een dergelijke enorme golflengte niet kan horen, anders zou het geweldig veel lawaai maken.

Het is een belangrijke ontdekking voor wetenschappers die het ijs en de atmosfeer bestuderen. Door de golven in de lucht te meten, is wat te zeggen over de dikte van de ijslaag eronder. Zo is beter inzichtelijk of het ijs aan de Zuidpool aangroeit of afneemt, schrijven de ontdekkers in het Journal of Geophysical Research.