Resistentie tegen antibiotica stijgt


klebsiella-pneumoniae

Wie een ernstige ontsteking heeft, krijgt antibiotica. Het is een medicijn dat in de loop van de afgelopen halve eeuw miljoenen mensen het leven heeft gered. Maar het is ook een wapen dat steeds minder effectief aan het worden is. De bacteriën die het moet helpen elimineren, worden steeds vaker resistent tegen de meestgebruikte antibiotica.

In 2015 is de resistentie verder dramatisch toegenomen, concludeert de ECDC, het Europese Centrum voor infectieziektes. Ieder jaar overlijden 25.000 mensen in de EU als gevolg van resistentie. Zo is de resistentie van de Klebsiella pneumoniae bacterie (foto) met 6,2 procent toegenomen. Deze bacterie verzwakt het immuunsysteem en maakte in 2011 nog 28 slachtoffers in een Rotterdams ziekenhuis. Wat de ECDC vooral zorgen baart, is de resistentie tegen de antibiotica carbapenem en polymyxin. Deze twee worden gezien als een laatste redmiddel, als geen enkele ander antibioticum aanslaat.

In Europa is al langere tijd een programma actief om het gebruik van antibiotica te verminderen. Dat helpt om bacteriën minder kans te geven om zich aan te passen en resistent te worden. Vooral in noordelijk Europa slaat die campagne aan, maar vooral in het zuiden (vooral Griekenland, Spanje en Italië) neemt het gebruik nog altijd toe. Aangezien bacteriën zich niet aan grenzen houden, verzwakt dat ook patiënten in landen als Nederland.

Het ECDC vreest dat we in dit tempo teruggaan naar het tijdperk voor antibiotica beschikbaar kwamen, zo schrijven ze in een rapport. Dat betekent dat ook orgaantransplantatie, kankerbehandelingen en andere intensieve ingrepen niet meer goed mogelijk zijn. Ontstekingen steken daarbij snel de kop op en zijn funest.

Niemand weet wanneer dat punt bereikt is, maar projecties laten zien dat het al in het volgende decennium zover kan zijn. Tenzij meer landen het gebruik van antibiotica – ook bij dieren – ernstig terugdringen. Op bepaalde vlakken zijn al kleine verbeteringen te zien. Zo is het percentage resistente Staphylococcus aureus, de bacterie die onder andere longontstekingen veroorzaakt, aan het dalen. Maar veel meer is nodig om deze ontwikkeling terug te draaien. Anders vallen in 2050 10 miljoen doden, voorspelt het ECDC.