Nieuws

Record heetste temperatuur


In een deeltjesversneller is een temperatuur gemeten die 250.000 keer heter is dan de zon. Een record.

Afgelopen maandag was het op aarde 4 biljoen graden. Toegegeven, slechts heel even en op een klein plekje – zeker niet in regenachtig Nederland – maar toch. De temperatuur werd gemeten in het Brookhaven National Laboratory in New Jersey, Verenigde Staten. Daar staat een deeltjesversneller waar gouddeeltjes met een gigantische snelheid tegen elkaar werden geslingerd.

Zo ziet de botsing van deeltjes er waarschijnlijk uit. Foto: Cern.

In de deeltjesversneller werden goud protonen en neutronen (onderdelen van een atoom) rond geslingerd door een 3,9 kilometer lange, cirkelvormige racebaan. Toen de deeltjes op elkaar knalden werden ze door de enorme kracht van de botsing uit elkaar getrokken en bleven er alleen quarks en gluonen over, nog kleinere deeltjes. Wetenschappers denken dat deze soep van quarks en gluonen er uit zien als het heelal vlak na de Big Bang.

Ook toen was er een enorme explosie die een intense hitte veroorzaakte. Toen het afkoelde, vormden de quarks en gluonen samen de protonen en neutronen die we kennen. Die vormden weer de atomen, waardoor materie ontstond waaruit het hele universum (en wij) zijn opgebouwd. [Zie ook: Hoe werkt een deeltjesversneller?

Door de enorme krachten die in deeltjesversnellers worden opgewekt bij botsingen, ontstaan gigantische temperaturen. De versneller in New Jersey heeft nu het record in handen met 4 biljoen graden, vlak na de botsing. Bij Cern in Zwitserland kijken ze daar tandenknarsend naar. Hun deeltjesversneller is vier keer zo krachtig en moet dus nog hogere temperaturen kunnen veroorzaken. Tot nu toe is dat echter niet gelukt. Een woordvoerder van Cern heeft al aangekondigd dat ze het nog heter gaan maken op aarde.

Follow Faqtman on Twitter