Nieuws

Rambo-krekels dankzij hormoon


Vechtersbazen die al gevechten hebben gewonnen, winnen vaker nieuwe gevechten. Door een hormoon, blijkt bij krekels.

In de natuur zijn het meestal de winnaars van gevechten die in volgende gevechten opnieuw winnen, en blijken verliezers later opnieuw losers – triest, maar de natuur is hard. Een intrigerend fenomeen, vinden biologen dit ´winnaars-effect´. Waar zou het aan liggen? Duitse neurobiologen hebben een mogelijk antwoord.

Krekel: Grrrr! (Beeld: Flickr.)

Het duo onderzoekers van de Vrije Universiteit Berlijn liet krekels tegen elkaar vechten volgens een ´knock-out´ schema: dieren die niet eerder hadden gevochten tegen elkaar, winnaars van die gevechten tegen elkaar, en winnaars van de laatste gevechten tegen elkaar. Krekels die niet eerder hadden gevochten gingen elkaar met een matige intensiteit te lijf. Winnaars in de tweede ronde lieten al flink hogere agressie-niveaus zien en vochten langer. Maar de echte vechtersbazen, de ´Rambo´s´ die al twee keer hadden gevochten, lieten significant vaker het meest intensieve vechten zien waarbij de insecten letterlijk worstelend over de grond rollen, en vochten aanzienlijk langer.

Het effect lag niet aan de toevallige keuze van extra agressieve dieren, want toen de pauzes tussen gevechten werden verlengd, verdween het verschil tussen veel-winnaars en beginnende vechters: de agressie lag aan iets tijdelijks. Dit vonden de onderzoekers toen zij dieren injecteerden met een stof die het hormoon octopamine blokkeert. Prompt verdwenen alle eerder waargenomen verschillen in agressie. Octopamine is verwant aan adrenaline, dat bij mensen het lichaam klaar maakt voor snelle actie.

De resultaten wijzen erop dat bij krekels door de inspanning van het vechten octopamine-niveaus stijgen, waardoor zij agressiever worden. Omdat in andere proeven ook het octopamine-niveau steeg van krekels die wonnen zonder te vechten omdat tegenstanders direct wegrenden, leek alleen de ´kick´ van winnen krekels al agressiever te maken. Ook bij mensen zijn soortgelijke effecten waargenomen, nu met het hormoon testosteron.

De Duitse neurobiologen schrijven er niet over, maar het onderzoek lijkt alvast een tip te leveren voor hoe agressief gedrag van -zeg- voetbalsupporters in te dammen. Het gehele onderzoek vind je hier.