Nieuws

Raketten laten hemel gloeien


Het is één van de mooie dingen aan de zomer. Na zonsondergang licht de hemel nog een tijd lang op, alsof de dag nog geen afscheid wil nemen. Dit fenomeen, meestal te zien tussen mei en augustus, is een gevolg van zonlicht dat tegen extreem hoge wolken van ijskristallen aanbotst. Die worden zo verlicht en geven het spookachtige schijnsel af.

Als de zon erg actief is, zoals nu langzamerhand het geval is, dan zie je deze zogenoemde lichtende nachtwolken niet. De zon is dan te krachtig en smelt zelfs de hoge ijskristallen op 80 kilometer hoogte in de atmosfeer die het schijnsel veroorzaken. Toch komen er steeds vaker lichtende nachtwolken voor, zo constateren onderzoekers in het vakblad Geophysical Research Letters.

Hoe kan dat? De oorzaak is de ruimtevaart. De afgelopen jaren is het aantal lanceringen behoorlijk toegenomen, vooral van Rusland en Europa. Raketten produceren tijdens hun lancering veel waterdamp, ook op 80 kilometer hoogte. Die damp bevriest en vormt zo de ragfijne wolken die ‘s avonds zo mooi oplichten.

Met de AIM satelliet is precies gevolgd hoe de ijssluiers ontstaan. Daaruit blijkt dat vooral bij de lancering van de Russische Soyuz het tijdstip van de start belangrijk is. Wordt er in de ochtend gelanceerd, dan krijgt het noordelijk halfrond een mooie avondlucht, bij een lancering ‘s middags drijven de wolken naar het zuiden af.