Raadsel Plain of Jars opgelost


Vlakte der Kruiken

Het is een van de meest indrukwekkende menselijke bouwwerken op aarde. Vlak bij het Laotiaanse plaatsje Phonsavan strekt zich een vlakte uit die vol ligt met enorme stenen kruiken. De Plain of Jars heet het in de Engelstalige toeristengidsjes, de Vlakte der Kruiken in het Nederlands. De vraag die bij iedere bezoeker gelijk opkomt: waarom liggen deze kruiken hier?

Sinds westerlingen de vlakte in de jaren dertig ‘ontdekten’ zijn er verschillende antwoorden op die vraag bedacht. Het zouden wegwijzers zijn voor mensen op bedevaart. Of er werd rijst bewaard in de kruiken. Anderen dachten dat het met begrafenisrituelen te maken had. Alleen was er geen concreet bewijs om een van die stellingen te onderbouwen.

Tot nu toe. Archeologen van The Australian National University (ANU) hebben opgravingen gedaan op de vlakte en zijn daarbij op menselijke botten gestuit die in de buurt van de 2500 jaar oude kruiken waren begraven. De botten lagen in ceramische vazen of onder stukken steen. Dat leidt ze tot de conclusie dat de kruiken werden gebruikt om stoffelijke overschotten te laten ontbinden, al dan niet met hulp van chemische stoffen.

De kruiken hebben stevige deksels om de geuren van dat proces in de kruik te houden. Als een lijk na verloop van jaren alle zachte delen kwijt was, verzamelden de voormalige bewoners van Phonsavan de botten en begroeven die in de buurt, netjes bij elkaar gerangschikt. De Australiƫrs willen die botten nu testen op genetische sporen om er achter te komen wie de doden zijn en of ze tot dezelfde groep behoren als de huidige inwoners van de streek.

De Vlakte der Kruiken staat op de nominatie om tot Unesco Werelderfgoed te worden uitgeroepen. Dit onderzoek zal helpen om die status te krijgen, denkt de Laotiaanse regering. Dat zou dit unieke stukje wereld beter beschermen tegen gevaren als oorlog en plundering.