‘Psyche westerling zorgt voor zijn rijkdom’


rijkdom

Een paar jaar geleden introduceerde de Harvard antropoloog Joseph Henrich het begrip ‘weird’ om de westerse wereld te omschrijven. Het staat voor ‘western, educated, industrialized, rich and democratic’. Maar waarom zijn we weird in het westen? Samen met een econoom en een psycholoog ging hij op verder onderzoek uit. Het antwoord zit in onze psyche.

West-Europeanen en hun culturele verwanten in Australië en de VS zijn individualistischer en onafhankelijker dan mensen van andere afkomst, zo ontdekten de wetenschappers. Ze denken analytischer, zijn meer geneigd om vreemden te vertrouwen en eerlijk tegen hen te zijn. Bovendien zijn ze, wanneer ze hoge posities bekleden, minder geneigd om hun eigen familieleden te begunstigen bij het toewijzen van posten of fondsen.

Het zijn allemaal factoren die bijdragen aan grote welvaart. Het relatieve gebrek aan hiërarchie laat goede ideeën eerder bovendrijven. Ons vertrouwen zorgt voor renderende investeringen. Weinig corruptie zorgt voor een goed draaiende economie.

Maar hoe zijn wij zo geworden? De onderzoekers zagen een sterke correlatie tussen weird gedrag en de invloed van de katholieke kerk. Niet nu, maar in de Middeleeuwen. Vooral als de kerk in een gebied sterk optrad tegen inteelt en huwelijken tussen neven en nichten, levert dat vijf eeuwen later treinen op die op tijd rijden en gevulde pensioenpotten.

Mensen gingen zo kerngezinnen vormen, schrijven de onderzoekers in Science, in plaats van clans. Dat zorgde voor onafhankelijker denken en handelen. Langetermijndenken en investeringen. Bibliotheken en universiteiten. Die vrijheid vertaalde zich in rijkdom.