Nieuws

Potvissen klikken eigen deuntje


Groepen potvissen maken klikgeluiden die voor elke groep anders zijn. Ook individuele dieren hebben een eigen klikpatroon.

Net als andere walvisachtigen maken potvissen series klikgeluiden. De geluiden worden gebruikt om prooien op te sporen (echolocatie), maar volgens biologen waarschijnlijk ook voor de onderlinge communicatie. Bepaalde herkenbare series klikken van de potvissen, ´coda´s´ genoemd, leken het meest waarschijnlijk deze ´taal´ te vormen. Coda´s klinken vooral wanneer potvissen aan de oppervlakte rusten tussen voedselduiken in, of vlak voor het afdalen in de diepte voor zo´n duik.

Potvis bij Nieuw Zeeland

Met onderwatermicrofoons gemaakte opnamen van de coda´s van potvissen leverden alleen een mysterie. Tussen groepen potvissen bestaan aardig wat verschillen in de patronen van coda´s maar binnen groepen nauwelijks. Groepen van de walvissen hebben kennelijk een eigen ´dialect´ dat ongetwijfeld helpt om de groepen, die soms tientallen bestaan, bij elkaar te houden. Maar de variatie tussen individuen leek onvoldoende om elkaar aan te kunnen herkennen. Terwijl die herkenning, een soort ´namen´, toch handig zou zijn in een groep.

Een Canadees/Schots team volgde tientallen dagen achter elkaar een vaste groep van zeven potvissen dat leeft in de buurt van het eiland Dominica in de Caraïbische zee. Met onderwatermicrofoons die nauwkeurig waren te richten op individuele walvissen werden een groot aantal opnames gemaakt van de coda´s van de dieren, over langere tijd en in verschillende situaties.

Anders dan in eerdere studies werden kenmerken van de geluidsopnamen als de intervallen tussen klikken, luidheid en frequentie geanalyseerd met een geavanceerde statistische techniek. Deze ´discriminant analyse´ bracht nu wel verschillen tussen de dieren onderling aan het licht. Vooral een codapatroon van vijf herhaalde geluidspulsen bleek elk dier anders uit te zenden.

Waardoor het toch mogelijk lijkt dat potvissen met geluid iets kunnen communiceren als: ´Ik ben Moby… Moby Dick.´

Bron: Animal Behaviour, april 2011, p. 723; Beeld: Flickr.