Portemonnee op straat: mensen eerlijker dan gedacht


portemonnee met geld

Je vindt een portemonnee met geld op straat. Wat doe je? Het antwoord hangt waarschijnlijk af van hoeveel geld er in de beurs zit, ontdekten gedragseconomen van de universiteit in het Zwitserse Zürich. Maar misschien niet zoals je denkt. Hoe meer geld het ding bevat, hoe eerder we de eigenaar zoeken.

Hoe groter de bedragen, hoe eerlijker, concluderen ze dus in het vakblad Science. Terwijl willekeurige burgers in een enquête juist aangaven dat het andersom zou zijn, een dik pak geld houden we, twee tientjes geven we aan. Mensen zijn dus eerlijker dan mensen denken.

Eerlijkheid is bovendien niet een cultureel dingetje. De Zwitsers deden onderzoek in 355 steden in veertig landen. Daar lieten ze een portemonnee bezorgen bij hotelrecepties, portiers, banken en overheidskantoren. In de geldbeurs zaten visitekaartjes, sleutels en wisselende geldbedragen. Degene die de portemonnee afgaf, beweerde het ding op straat voor het gebouw te hebben gevonden.

Steeds zat er een aanwijzing in van wie de geldbuidel was. De onderzoekers turfden hoe vaak deze ‘eigenaar’ de portemonnee terugkreeg.

Voor wie zelf wel eens een portemonnee verliest: stop er vooral een sleutel in, deze exemplaren kwamen het vaakst en snelst terug. Mensen schatten het verlies van een sleutel in als lastig en doen hun best om de verliezer te helpen.

Zorg ook dat er geld in zit. Lege portemonnees kwamen maar 40 procent van de tijd terug. Een geldbeurs met 12 euro kwam 51 procent terug; bij 80 euro was het al 71 procent. Dit patroon was in alle landen te zien, hoewel er kleine onderlinge verschillen waren. De Zwitsers, Denen en Nieuw-Zeelanders waren het eerlijkst. Opmerkelijk: de portemonnees die zijn ingeleverd bij anti-corruptie-diensten zijn het minst geretourneerd.