Poepstokjes helpen archeologen


parasitair eitje

Poep kan soms belangrijke aanwijzingen bevatten voor archeologen. Een goed voorbeeld daarvan is een serie ‘hygiënestokjes’ gevonden in noordwest China. Deze met stof omwonden stokjes werden voor de uitvinding van toiletpapier gebruikt om de billen schoon te schrapen na een grote boodschap.

Er zaten nog steeds zeer kleine stukjes poep op de stokjes, ondanks dat ze 2000 jaar oud zijn. In de woestijn waar de toiletwerktuigen werden achtergelaten, heersen omstandigheden die organische verbindingen uitermate goed bewaren. Daardoor konden archeologen van de University of Cambridge (GB) op de stokjes zelfs eitjes van parasitaire wormen vinden.

Er zaten liefst vier soorten eitjes op de werktuigen. Daaronder een soort die normaal alleen duizenden kilometers verderop voorkomt. Dat is relevant, aangezien de stokjes werden gevonden in Xuanquanzhi, langs de zijderoute. Deze verbinding tussen oost en west fungeerde eeuwenlang als een soort snelweg van goederen en ideeën. Xuanquanzhi was een stopplaats waar reizigers op adem konden komen. Er was gelegenheid om te overnachten en nieuwe lastdieren te krijgen.

Mensen gingen er dus ook naar het toilet en poepten daarbij schijnbaar eitjes uit die ze uit verre gebieden hadden meegenomen. Volgens de archeologen uit Cambridge is het daarom ook aannemelijk dat ze ziektes meenamen, waartegen de mensen in het gebied nog geen resistentie hadden.

Aan de ontwikkelingsstatus van sommige eitjes te zien, kwamen ze van meer dan 1000 kilometer verderop. Een van de eitjes behoorde bijvoorbeeld tot de Aziatische leverbot (foto). Die komt alleen in vochtige gebieden voor, bijvoorbeeld aan de kust van China. Een reiziger heeft deze parasiet in zijn ingewanden meengenomen naar het veel drogere Xuanquanzhi en daar uitgescheiden. Door het gebrek aan warmte stierf het eitje daar.

Maar andere parasieten, virussen en bacteriën konden waarschijnlijk wel overleven en werden via de voedselkringloop verder meegenomen, misschien zelfs naar Europa. De archeologen speculeren dat de pest, miltvuur en lepra zo in Europa terecht zijn gekomen.

(Journal of Archaeological Science)