Pluto is grote lavalamp


pluto

Eindelijk beginnen we Pluto goed te kennen. Iedere keer dat de New Horizons sonde van Nasa langs het oppervlak van de dwergplaneet vliegt, krijgen we een nog beter beeld van het verre hemellichaam. Vorig jaar vloog het ruimtevaartuig over de Sputnik Planum, een geologisch zeer interessant gebied ter grootte van Frankrijk en Spanje samen, dat er van dichtbij veel minder rustig uitziet dan eerder verwacht.

Het bestaat uit 15 tot 50 kilometer wijde veelhoekige vlakken van gestolde stikstof. Hier komt stikstof die is verwarmd door het binnenste van de dwergplaneet omhoog, bevriest en zakt weer naar beneden. Het lijkt daarmee op een enorme lavalamp. Dat opkomen en inzakken gaat overigens in cycli van 500.000 jaar, zodat het niet goed waar te nemen is.

Wat op de foto’s – die met een tergend langzaam tempo naar aarde worden gezonden – wel te zien is, zijn geisers en ijsbergen aan de rand van de vlakken. Die ijsbergen zijn mogelijk van water, wat het mogelijk maakt om de zee van vloeibare stikstof daaronder te meten. Die moet tussen de 5 en 10 kilometer diep zijn. Door het verdampen van het stikstof en het ijs ontstaat waarschijnlijk de dunne atmosfeer van Pluto.