Nieuws

Paaseiland toch geen eco-ramp?


Het geldt sinds lang als schoolvoorbeeld van menselijke stomheid, de ontvolking van Paaseiland. Het was ecologische zelfmoord zeiden onderzoekers tot nu toe. Nee, ontdekten wetenschappers die er met een frisse blik naar keken, de Paaseilanders hebben niet hun eigen eiland om zeep geholpen.

Paaseiland is in 1722 door de Nederlanders ontdekt. Met Pasen, vandaar de naam. Er leefde nog een handje vol mensen, maar ooit moet het een bloeiend eiland zijn geweest. Het meest opmerkelijk waren de enorme standbeelden die de Nederlanders aantroffen op het eenzame eiland in de Stille Oceaan. En het feit dat er nergens bomen waren. De theorie die ontstond, was dat de eilanders voor het bouwen van de standbeelden al het hout hadden gekapt en zo hun eigen ondergang hadden veroorzaakt.

Antropologen en historici van de Virginia Commonwealth University in de VS hebben nu gekeken naar het gebruik van het land op het eiland aan de hand van werktuigen die ze vonden. Door die te dateren, konden ze vaststellen hoe intensief het land werd gebruikt in welke periode. Daaruit blijkt dat land minder intensief werd gebruikt als het er minder regende en de bodem niet zo goed was. Dat wijst niet op een ecologische ramp, maar op gewoon goed boerenverstand.

Van een plotseling instorten van de bevolking na het kappen van al het hout, is geen sprake, zeggen de Amerikanen. Land werd soms eeuwen gebruikt en daarna niet meer omdat het was uitgeput of omdat de bevolking terugliep. Nergens is een spoor te zien van een plotseling ophouden van de landbouw.

De studie is verschenen in Pnas.