Oudste fossiel ooit gevonden


stromatolieten

In Groenland is een fossiel gevonden van 3,7 miljard jaar geleden. Daarmee is het de oudste versteende rest die ooit is ontdekt; 220 miljoen jaar ouder dan eerdere vondsten. Het gaat om stromatolieten, sedimentlaagjes die door cyanobacteriën worden opgebouwd. De bacteriën leggen laag op laag sediment neer, vergelijkbaar met de wijze waarop koraalriffen ontstaan.

De vondst is gedaan door de universiteit van Wollongong in Australië, een land waar eerder oeroude stromatolieten werden gevonden. De fossielen zaten in de Isua Greenstone Belt, een van de oudste gesteentes ter wereld, aan de zuidwestkust van het koude land. De laag waarin de fossielen zaten, was tot nu toe bedekte met sneeuw, maar hoge temperaturen zorgden dat grotere delen van het gesteente vrij kwamen te liggen.

Toen zagen de Australische onderzoekers kleine kegelvormige uitstulpingen op de rots zitten, een karakteristieke vorm voor stromatolieten. Die hebben ze uitgebikt een meegenomen naar Australië voor onderzoek. Daar konden ze de overblijfselen ook beter dateren en analyseren. Het gaat om leven dat ontstond in een ondiepe zee, waarschijnlijk aan een oeroude kust.

Dat het om zulke oude resten gaat, is opwindend nieuws voor de paleontologen, maar in evolutionair opzicht is het minstens zo schokkend. Stromatolieten zijn complexe levensvormen, die niet van de ene op de andere dag zijn ontstaan. Dat er 3,7 miljard jaar geleden zulke levensvormen bestonden, betekent dat de evolutie van leven op aarde veel eerder is begonnen dan tot nu toe aangenomen.

De Australiërs houden het nu zelfs voor mogelijk dat leven al vrij snel na het ontstaan van onze planeet begon. Dat zou rond 4 miljard jaar geleden moeten zijn geweest, een tijd waarin de omstandigheden zo bar waren, dat het bijna onmogelijk lijkt dat een organisme zich zou kunnen ontwikkelen. Asteroïden boorden zich geregeld in de planeet, die nog niet afdoende werd beschermd door een atmosfeer.

De Australiërs gaan terugkeren naar de vindplaats, om te zien of ze nog meer zeer oude tekenen van leven kunnen vinden, zodat duidelijker is hoe de omstandigheden toen waren, schrijven ze in Nature.