Nieuws

Oud bijenbrein is nog niet afgeschreven


De eeuwige jeugd is weer een stap dichterbij gekomen dankzij een Noorse onderzoekster van bijen. Zij heeft het verouderingsproces in het brein van deze insecten weten te keren.

Hoelang weet deze honingbij nog de weg terug naar huis?

Gro Amdam (verbonden aan de universiteiten van de Amerikaanse staat Arizona en het Noorse Ås) en haar team deden geheugenexperimenten met bijen.

Verbeterd leervermogen
Amdam trainde de dieren om een bepaalde geur in verband te brengen met een beloning (een lekker hapje) en om dat verband te onthouden.

Jonge bijen begrepen de bedoeling meteen en goed. Oudere bijen veel minder goed en langzamer. De bijen met tekenen van ‘dementie’ snapten er niets van of vergaten het verband direct. Deze uitkomst komt overeen met de symptomen van menselijke dementie: verlies van korte termijngeheugen en verlies aan lerend vermogen.

Door de taakverdeling onder bijen te veranderen, ontdekte Amdam echter dat oudere bijen nog prima kunnen meekomen. Het bewijs dat het brein flexibeler is dan we tot nu toe aannamen en in staat is tot herstel.

Oudere bijen hebben meestal de taak om buiten de kolonie voedsel te zoeken. De jongeren blijven binnen om de larven te verzorgen. Van de ouderen die overstapten op verzorging, verbeterde de helft haar leervermogen en geheugen.

In hun hersenen waren grotere hoeveelheden aanwezig van de eiwitten die belangrijk zijn voor groei en herstel – zoals ook bij mensen.

Haperend geheugen
Uit eerdere experimenten aan de Technische Universität Berlin bleek ook al dat verandering van sociale rol – van voedselzoekster naar verzorgster – zorgt dat honingbijen hun leercapaciteit op peil houden en zelfs verbeteren. Voedselzoeksters slijten sneller dan verzorgsters die altijd in de bijenkolonie blijven. Bovendien gaat hun navigatie haperen door geheugenproblemen.

Volgens Amdam lijkt de werking van het bijenbrein erg op die van menselijke hersenen. Deze nieuwe kennis zou op den duur mogelijkheden kunnen bieden voor ‘behandeling’ van ouderdom. In de toekomst zou onze oude dag dan niet meer per se met gebreken te komen, zoals dementie. Amdam werkt aan een interdisciplinair onderzoek om haar bevindingen naar de menselijke praktijk te vertalen.

Beeld: One speckledfrog, Flickr

Follow Faqtman on Twitter