Onzekerheid erger dan pijn


dreamstime_xs_39561324

Pijn is niet prettig, maar onzekerheid is voor mensen nog veel erger. Tot die conclusie komen psychologen van University College Londen (GB) na een serie bizarre experimenten. Ze zetten 45 vrijwilligers op een speciaal geprepareerde stoel die een stroomstoot kan geven. De elektriciteit is niet gevaarlijk, maar wel onaangenaam.

Vervolgens werd op een beeldscherm een serie stenen getoond. De vrijwilligers krijgen de opdracht die met een muis om te keren. Onder sommige stenen zit een slang, waardoor de proefpersoon een schok van de stoel krijgt. Na een tijdje leren de vrijwilligers onder welke stenen de meeste slangen zitten en kunnen ze zich beter beschermen tegen de schokken.

Maar dan wordt het pas echt gemeen: de onderzoekers veranderen de stenen waaronder vaker slangen zitten. De vrijwilligers leren dat er geen manier is om te voorspellen welke steen een slang (en dus een schok) kan veroorzaken. Elke klik van de muis kan het raak zijn.

Ondertussen meten de psychologen van University College de stress van de deelnemers. Dat doen ze onder andere door te kijken naar pupilverwijding en zweetproductie. Ook moeten de vrijwilligers zelf opgeven hoe erg ze onder druk staan. Het antwoord: de stress giert door de kamer.

Zelfs een aangekondigde stroomstoot levert minder stress op dan niet weten wanneer de volgende schok gaat komen, blijkt het vervolg van het experiment. Iemand die weet dat hij of zij een stootje krijgt, zet zich schrap, maar heeft minder stress. Het blijkt dat juist de onzekerheid de stress doet toenemen. We zijn er niet blij mee als we niet weten wat er gaat gebeuren, melden de onderzoekers in het vakblad Nature Communications. Dat lijkt erg logisch, stress zorgt dat we beter opletten, onze spieren spannen om hard weg te lopen en sneller nadenken. Het is door de natuur juist bedacht voor situaties waarin we niet weten wat gaat gebeuren.