Offerden de Grieken mensen?


mensenoffer

Een spectaculaire vondst op de berg Lycaeus in Griekenland lijkt aan te tonen dat de oude Grieken mensen offerden. Als dat zo is, moet ons hele beeld van deze beschaving op de helling.

In de klassieke tijd ging al het gerucht dat de Grieken soms mensoffers brachten. Het wordt in een aantal teksten genoemd. Maar tot nu toe ontbrak elk archeologisch spoor en werd er vanuit gegaan dat het wilde verhalen waren.

De recente vondst, van een mannelijke tiener, plaatst die teksten in een heel ander licht. Zijn skelet (foto) werd aangetroffen voor een altaar waar ook dierenoffers zijn gebracht. Niemand anders lag daar, het is geen begraafplaats. De berg Lycaeus geld als de berg van Zeus, de machtige oppergod, onderwerper van de natuur.

Het internationale Mount Lykaion Excavation and Survey Project is sinds 2007 op die plek aan het graven. Daarbij is maar 7 procent van het 5000 jaar oude altaar teruggevonden. Rondom liggen muntjes, aardewerk en de verkoolde resten van schapen en geiten, de gebruikelijke offerdieren. En ineens lag daar ook het stoffelijk overschot van een jongeman.

Zou dat de jongen kunnen zijn waarover bijvoorbeeld de schrijver Pausanias (115-180) het heeft? In een van zijn teksten gaat het over de koning Lycaon die zijn zoon opensnijdt en diens bloed over het altaar van Zeus laat vloeien om de oppergod gunstig te stemmen. De koning verandert daarbij in een wolf.

Griekenland geldt als de geboorteplek van de Europese beschaving. Het land waar democratie en filosofie werd uitgevonden. Maar wellicht hadden ze ook een meer duistere kant, die we meestal vereenzelvigen met ‘minder ontwikkelde’ samenlevingen. De botten kunnen letterlijk het skelet in de kast van de Griekse beschaving zijn. De botten zullen verder worden onderzocht om vast te stellen wie het was.