Oeroude tekst geeft geheim prijs


verbrande-rol

In 1970 deden archeologen in de ruïnes van een synagoge in de Israëlische plaats En Gedi een opwindende ontdekking. Ze vonden een aantal oude rollen perkament. Alleen waren die door brand totaal verkoold. De rollen aanraken kon er al voor zorgen dat ze uit elkaar zouden vallen. Zeer voorzichtig werden de rollen weggehaald en in een schokvrije omgeving opgeborgen. Zouden we deze rollen ooit kunnen lezen?

Het antwoord luidt in 2016 ‘ja’. Computerdeskundigen van de University of Kentucky (VS) zijn er met CT-scanners en nieuwe software in geslaagd om de rollen niet alleen te lezen, maar ook te dateren. Het blijkt om Leviticus te gaan, het derde boek van de Hebreeuwse Bijbel. Het perkament dateert uit de derde eeuw na Christus en werd waarschijnlijk in de zevende eeuw verbrand, toen de tempel van En Gedi in een vuurzee veranderde.

Door de rol in de breedte te scannen, werd duidelijk om hoeveel omwindingen het gaat. Daarna werd de rol in de lengte gescand. Daarbij liepen de letters door de opgerolde structuur van het document uiteraard door elkaar, maar met hulp van software werden de verschillende delen van de rol door de computer virtueel weer uit elkaar getrokken. Daardoor ontstond een digitale lap waarop de tekst duidelijk leesbaar was.

Deze tekst is niet de oudste Hebreeuwse heilige schrift. De Dode Zee-rollen die in 1947 werden gevonden, zijn rond 400 jaar ouder. Maar deze tekst geeft wel een goed inzicht in de evolutie van schrift en denkbeelden van de oude Joden, omdat er een vergelijking te maken is met andere bekende teksten, zoals een serie Bijbelboeken die in de negende eeuw in Cairo werden geschreven.

Bovendien is nu een methode ontdekt waarmee andere rollen ontcijferd kunnen worden. Als het al met dit exemplaar lukt, dan moeten andere teksten binnenkort ook hun geheimen prijs gaan geven.

(Science Advances)