Oeroude kaart gevonden


stenen-kaart

Archeologen hebben op het Deense eiland Bornholm een zeer interessante nederzetting uit de steentijd gevonden. Oudheidkundigen van het Deense Nationale Museum hebben er aanwijzingen gevonden dat de inwoners de zon aanbeden en op belangrijke dagen rituelen uitvoerden om de zon tevreden te stellen. Maar de belangrijkste vondst is recent uit de grond gehaald: een 5000 jaar oude kaart.

Dat maakt het niet tot de oudste kaart ter wereld (die is 25.000 oud en komt uit Tsjechië), maar het is wel een pracht exemplaar. In een steen zijn velden en paden gekrast. Net als moderne kaartenmakers gebruikten de mensen uit het Bornholmse kamp symbolen om weer te geven hoe het land werd gebruikt. Zo zijn er bladeren te zien, een teken dat die velden voor landbouw werden gebruikt.

In totaal zijn negen van zulke stenen gevonden, maar deze is het meest complex. Helaas is de steen ergens in de afgelopen vijf millennia in stukken gebroken en mist een derde van de kaart. Wellicht hoorde het vernietigen van de steen wel bij een ritueel, bijvoorbeeld na het voltooien van de oogst. Aangezien de gebruikers ook andere rituele symbolen in stenen kerfden, is dat niet onwaarschijnlijk.

De stenen kaart is maar 5 centimeter groot, wat betekent dat de makers geoefende krassers waren. Misschien maakten ze deze stenen ieder jaar. Ook andere oude kaarten die in Europa werden gevonden, waren gekrast in steen, wat duidelijk maakt dat het hoort bij de vroege ontwikkeling van onze cultuur. Het maken van een voorstelling van je omgeving is schijnbaar een universele behoefte.

Het onderzoek is gepubliceerd in het Deense archeologische blad Skalk.