Noordpool stevig aan de wandel


draaiing aarde

De fysieke Noordpool is aan de wandel. De exacte positie waar de denkbeeldige as door de aarde loopt, is altijd in beweging. Dat komt doordat de aarde een heel klein beetje ‘wiebelt’ bij het draaien. Daardoor kan de fysieke Noordpool in een groot gebied liggen. De afgelopen eeuw is de as naar het zuiden opgeschoven, richting Canada.

Maar sinds anderhalf decennium is de Noordpool van richting veranderd, nu beweegt hij oostelijk. Vanwaar die verandering van richting? NASA Jet Propulsion Laboratory is daar zeer geïnteresseerd in, omdat de precieze locatie van de as een rol speelt bij de lancering van raketten. Ze hebben het fenomeen intensief bestudeerd.

Het antwoord lijkt onwaarschijnlijk: klimaatverandering. Maar volgens Nasa verandert de locatie van watermassa’s op onze planeet doordat het weer aan stevige schommelingen onderhevig is. Vooral het smelten van de ijskap op Groenland betekent dat de balans van onze planeet aan het verschuiven is. Dat zorgt voor een verandering van het wiebelen.

Nasa neemt die verandering van watermassa’s al een tijdje waar met hun Grace satelliet. Daarbij zien ze niet alleen Groenland smelten en de zeespiegel stijgen, ze nemen ook in toenemende mate een verdroging van het Europees-Aziatische grensland waar. Dat versterkt de neiging van de aarde om sterker te wiebelen verder. Nasa heeft de cijfers van de waterverplaatsing doorgerekend en komt tot de conclusie dat ze precies overeenkomen met de veranderende Pool die we waarnemen, zo schrijven ze in Scientific Advances.