Nobelprijs voor ‘science fiction’ met laser


Nobelprijs natuurkunde

De Nobelprijs voor Natuurkunde is toegekend aan een drietal wetenschappers dat onderzoek doet op het gebied van laserfysica. Arthur Ashkin, Gérard Mourou en Donna Strickland krijgen de prijs onder andere voor hun toepassing van laser op zeer kleine objecten.

Ashkin heeft de optische pincet uitgevonden. Daarmee kun je zelfs atomen en moleculen vastpakken en manipuleren. Op die manier kun je levende cellen onderzoeken, zonder ze te beschadigen. Het zorgt voor een doorbraak bij wetenschappelijk onderzoek.

‘Het lijkt wel science fiction’, heeft het Nobelcomité laten weten bij de toekenning. Ashkin zelf vergelijkt de optische pincet wel eens met de trekstraal uit Star Trek.

De technologie die Mourou en Strickland hebben ontwikkeld, heet de Chirped Pulse Amplification (CPA). Het is een techniek waarmee laserpulsen kunnen worden ingekort en gecomprimeerd. Deze ultrakorte pulsen behoren tot de belangrijkste instrumenten in de wetenschap van vandaag, omdat ze zeer nauwkeurige informatie kunnen geven over materie. Met behulp daarvan decoderen onderzoekers nu de structuur van complexe moleculen, ze zien hoe chemische bindingen worden gevormd of verbroken.

Een andere toepassing van deze technologie is de laserscalpel die vooral bij oogoperaties handig is om zeer nauwkeurig weefsel te verwijderen. Met deze laser zijn operaties mogelijk die vroeger te complex of gevaarlijk waren.