Nieuws

Nieuw deeltje ontdekt – soort van


Wetenschappers van de TU Delft en de Stichting FOM zijn er voor het eerst in geslaagd een Majorana-deeltje te vinden. Dat is genoemd naar de Italiaanse natuurkundige Majorana die in de jaren dertig van de vorige eeuw uit de quantumtheorie afleidde dat er een bijzonder deeltje kon bestaan.

Dat deeltje is zijn eigen antideeltje: het Majorana fermion. Een Majorana bevindt zich precies op de grens van materie en antimaterie.

Ettore Majorana

Majorana fermionen zijn zeer interessant en niet alleen omdat de ontdekking ervan een heel nieuw en onbekend hoofdstuk van de fundamentele natuurkunde opent. Ze spelen mogelijk ook een rol in de kosmologie. Een gangbare theorie veronderstelt dat de mysterieuze ‘donkere materie’, die het grootste deel van het heelal vormt, uit Majorana fermionen bestaat.

Alleen konden wetenschappers tot nu toe geen Majorana zien. Dat is eigenlijk nog steeds zo. Wetenschappers uit Delft hebben voor het eerst in het laboratorium een opstelling weten te maken waarin ze wel concrete aanwijzingen zien voor het bestaan van Majorana’s aan de uiteindes van een nanodraad.

Ze combineerden daarvoor een extreem klein nanodraadje, geproduceerd door collega´s van de TU Eindhoven, met een supergeleidend materiaal en een sterk magneetveld. Daar waren quasideeltjes te zien die zich gedroegen alsof een Majorana in de buurt was. Een quasi-deeltje is een deeltje dat niet werkelijk bestaat, maar zich wel voordoet als bestaand deeltje.

In theorie is het mogelijk een Majorana te detecteren met een deeltjesversneller, zoals die van CERN. De huidige Large Hadron Collider lijkt daarvoor nu niet gevoelig genoeg, maar volgens de natuurkunde is er nog een andere mogelijkheid: Majorana’s kunnen ook verschijnen op plekken met exact de juiste omstandigheden. Die omstandigheden heeft de TU nu weten te creëren.

Follow Faqtman on Twitter