Nieuws

Neuscellen laten verlamde lopen


De Bulgaar Darek Fidyka kan weer lopen dankzij een revolutionaire ingreep in Polen in samenwerking met Britse wetenschappers. Hij was vanaf zijn heup naar beneden verlamd nadat hij in 2010 met een mes werd aangevallen. Daarbij werden zenuwen in zijn rug doorgesneden.

Nu staat hij weer op zijn voeten en kan hij zelfs weer auto rijden. Dit werd bereikt door cellen uit zijn neus in zijn ruggenmerg te plaatsen. Het hoofd van het Britse onderzoeksteam zei dat het succes ‘nog indrukwekkender is dan de man op de maan’ en dat het een ‘historische verandering’ is van hoe we tegen verlamming aankijken.

De 40-jarige dankt zijn mobiliteit aan de Poolse specialist Dr. Pavel Tabakow van de Medische Universiteit van Wroclaw, een van ‘s werelds meest vooraanstaande experts op het gebied van ruggenletsel. En aan Britse onderzoekers onder leiding van professor Geoff Raisman van het Instituut voor Neurologie aan het University College in Londen. Zij weten alles over de zenuwcellen in de neus.

Voor de behandeling zijn zogenoemde olfactorische schedecellen gebruikt. Ze verbinden zenuwvezels in de nasale slijmvliezen met de hersenen. Daarbij moeten ze zichzelf voortdurend regenereren. Die eigenschap is nu gebruikt om beschadigde zenuwbanen in het ruggenmerg weer aan elkaar te laten groeien.

Artsen proberen dit al een hele tijd. Meer dan tien jaar geleden werkte het al bij ratten, maar bij de mens bleek het moeilijker voor elkaar te krijgen. In Polen werden bij de Bulgaar niet alleen de cellen uit zijn eigen neus ingebracht in zijn ruggenmerg, ook een zenuw uit zijn enkel werd operatief tussen de bijna doorgesneden rugzenuwen geplaatst. Dat werkte als een soort brug voor de cellen uit de neus.

Via de zenuw uit de enkel begonnen de schedecellen te bouwen aan een nieuwe verbinding. Na drie maanden begonnen spieren in zijn been weer te groeien. Na zes maanden kon de Bulgaar voorzichtig zijn eerste stapjes nemen. Nu loopt hij met hulp van een looprek weer rond.

Het verhaal van de Bulgaar is verteld in het BBC programma Panorama.