Nieuws

Mysterieuze straling in bomen


Japanse wetenschappers staan voor een raadsel. Wat gebeurde in het jaar 774, waardoor bomen werden geraakt door straling?

Bagdad was de grootste stad ter wereld. In Europa heerste Karel de Grote, terwijl in het Byzantijnse Rijk Leo IV aan de macht komt. De jaren 774 en 775 staan om veel redenen in de geschiedenisboeken, maar nergens is een verklaring te vinden voor een merkwaardige ontdekking die Japanse onderzoekers hebben gedaan.

Cederhout met jaarringen.

Zij hebben in oude cederbomen in de ringen voor deze twee jaren een overdosis koolstof 14 aangetroffen. Dat is aanwezig in bijna alle levende organismen, maar in de ceders bleek het voor exact deze jaren 1,2 procent meer aanwezig te zijn. Dat lijkt misschien niet zo veel, maar aangezien koolstof 14 normaal in zeer exacte hoeveelheden voorkomt – je kunt aan de hand daarvan zelfs de ouderdom van een object vaststellen – is het een zeer opmerkelijke hoeveelheid.

Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Koolstof 14 vormt zich doordat kosmische straling in de atmosfeer in aanraking komt met stikstof. In 774 en 775 moet er dus een grote bron van straling zijn geweest. Misschien een ster die supernova ging? Dat zouden astronomen uit die tijd moeten hebben gezien. Ook in deze jaren werd de hemel al goed in de gaten gehouden, vooral in China en het Midden Oosten. Er staat echter niets in de boeken voor die jaren.

De Japanners sluiten uit dat een zonnevlek voor een dergelijke hoeveelheid straling had kunnen zorgen. En ook andere bekende supernova’s uit die jaren kunnen de bomen niet hebben geraakt. Conclusie: het is officieel een mysterie. De universiteit van Nagoya hoort graag van historici die een tekst kennen waarin gewag wordt gemaakt van een zeer heldere ster aan de hemel eind achtste eeuw.

Het onderzoek staat in het vakblad Nature.

Follow Faqtman on Twitter