Nieuws

Mysterieus deeltje helpt aarde af te koelen


Wetenschappers hebben een molecuul ontdekt dat onze atmosfeer doet afkoelen – en daarmee mogelijk de wereldwijde opwarming tegenwerkt.

Het gaat om de zogenoemde Criegee biradicalen. Ruim een halve eeuw geleden voorzag de Duitse chemicus Rudolf Criegee al deze deeltjes, maar het was toen nog niet mogelijk ze aan te tonen. Nu hebben Britse wetenschappers het unieke molecuul met behulp van de deeltjesversnellers van het Lawrence Berkeley National Laboratory kunnen detecteren.

Het Criegee biradicaal doet iets unieks: het assisteert bij het omzetten van de vervuilende verbrandingsgassen stikstofdioxide en zwaveldioxide, waarbij fijne stofdeeltjes ontstaan. Dat leidt niet alleen tot een natuurlijke opschoning van onze atmosfeer, maar ook nog eens tot een koelend effect op het wereldwijde klimaat. De resulterende verbindingen dienen namelijk als extra ‘wolken’ die het inkomende zonlicht weerkaatsen.

De dubbele stoflaag boven een wolkenpartij die na de uitbarsting van de Pinatubo-vulkaan in 1991 ontstond.

Je kunt dit vergelijken met de klimaatkoeling die optreedt na een grote vulkaanuitbarsting, zoals die van Mount Pinatubo (Filipijnen) in 1991. Toen kwam er een grote hoeveelheid zwaveldioxide vrij, dat werd omgezet tot zwavelzuuraerosolen. Die aerosolen hulden maandenlang de atmosfeer in nevelen; maar tien procent van het zonlicht wist de aarde nog te bereiken en de wereldwijde temperatuur zakte met een halve graad Celsius.

Een vulkaanuitbarsting is natuurlijk een extreem voorbeeld; wat de Criegee biradicalen de komende jaren voor ons in petto hebben, durven wetenschappers nog niet te voorspellen. Een belangrijk ingrediënt van het molecuul is afkomstig van planten, dus natuurlijke ecosystemen spelen mogelijk een grotere rol in het terugdringen van de wereldwijde opwarming dan tot nu toe gedacht. Een nieuwe factor om rekening mee te houden bij toekomstige klimaatvoorspellingen dus.

De studie is vandaag gepubliceerd in Science.

Beeld 1: Gyre/cc by-sa 3.0

Follow Faqtman on Twitter