Mobiel internet is slecht voor democratie


demonstratie

Afgelopen augustus stond de politie van Berlijn voor een uitdaging. Liefst zestig demonstraties waren aangekondigd. Extreem links, extreem rechts, voor en tegen Coronamaatregelen. Ook in Nederland is het onrustig. Als er nu verkiezingen zouden zijn, dan waren liefst vijf partijen nodig om een coalitie te vormen. Samenlevingen verbrokkelen, de democratie lijdt, zo zien we overal om ons heen. Maar waarom?

Het antwoord is voor een deel te vinden in het apparaat waarop je dit stuk waarschijnlijk leest: mobiel internet. Economen van Princeton University in de VS hebben een opmerkelijke ontdekking gedaan: landen waar 3G (mobiel) internet is ingevoerd, worden in de jaren daarna politiek instabieler. Inwoners hebben minder vertrouwen in de overheid en ze stemmen minder vaak.

Bij 102 verkiezingen in 33 Europese landen daalde het aantal stemmers bijvoorbeeld met 4,7 procent na invoering van mobiel internet. Gevestigde partijen kregen minder stemmen ten koste van nieuwe bewegingen.

Ook de Arabische lente en de opkomst van Donald Trump zouden te maken kunnen hebben met deze trend. Want de onderzoekers zien met de opkomst van 3G en 4G ook dat het aantal mensen dat officiƫle nieuwsmedia leest en kijkt afneemt, ten koste van sociale media. Het gaat bij die afname zowel om officiƫle staatsmedia als vrije pers. Journalistiek is uit, meningen zijn in. Nepnieuws kan zich via mobiel internet sneller verspreiden.

Overheden lijken nauwelijks iets te kunnen doen aan deze ontwikkeling. Zelfs repressieve regimes, als in Belarus, staan machteloos. Ze concentreren zich vaak nog op het censureren van printmedia, terwijl het volk via mobieltjes informatie vindt.

(SSRN)