Menselijke resten in ‘eenzaamste boom ter wereld’


Wij mensen hebben invloed op de aarde, maar in geologische zin komen we nog maar net kijken. Toch hebben wetenschappers in een oude boom bewijs gevonden voor het moment waarop de aarde last van ons begon te krijgen.

De meeste geologen zijn het er over eens dat er al genoeg aanwijzingen zijn om nu echt te kunnen spreken van het Antropoceen. Die term slaat op het tijdperk waarin het klimaat en de atmosfeer de gevolgen ondervinden van menselijke activiteit.

Het huidige geologische tijdperk, het Holoceen, duurt nu al 12.000 jaar. In die periode, sinds de laatste ijstijd, is het klimaat stabiel gebleven en heeft de menselijke beschaving zich kunnen ontwikkelen. Maar de flink gestegen uitstoot van koolstofdioxide, het stijgen van het zeeniveau, het snelle uitsterven van soorten en de ontbossing en ontginning van het land zouden het einde van dat tijdperk en het begin van een nieuwe periode kunnen betekenen.

Tot nu toe konden de geologen het echter niet eens worden over wanneer dat Antropoceen dan precies begonnen is. De nieuwe periode is wel te merken aan stijgende temperaturen, smeltende ijskappen en de resten van plastics in ecosystemen overal ter wereld, maar er was nog geen duidelijk aan te wijzen beginpunt op de geologische tijdlijn.

Dat beginpunt is nu gevonden, in het binnenste van wat ze de eenzaamste boom ter wereld noemen. In een sitkaspar op Campbell Island, midden in de Zuidelijke IJszee, blijken radioactieve koolstofdeeltjes te zitten. Die zijn afkomstig van de tests met nucleaire wapens in de jaren vijftig en zestig.

De dennenboom wordt de eenzaamste boom ter wereld genoemd omdat de eerstvolgende boom 200 kilometer verderop staat op de Auckland-eilanden. De sitkaspar komt oorspronkelijk alleen voor aan de Amerikaanse westkust, maar in 1901 plantte de gouverneur van Nieuw-Zeeland de boom op Campbell Island. Inmiddels is de boom ruim tien meter hoog. Juist dat menselijke activiteit is terug te vinden in een boom die zó afgelegen is, laat zien dat geen enkel stukje van de aarde vrij is van menselijke invloed, aldus de onderzoekers.